«عدالت بولدوزری» در هند؛ مساجد مسلمانان زیر چرخ سیاست هندوگرایی

خبرگزاری تقریب، حوزه بین‌الملل: مقام‌های هند در هفته‌های اخیر ده‌ها مسجد و مرکز دینی اسلامی را با ادعای «ساخت‌وساز غیرقانونی» تخریب کرده‌اند؛ اقداماتی که بیشتر در ایالت‌های تحت حاکمیت حزب «بهاراتیا جاناتا» انجام شده و اعتراض نهادهای اسلامی و حقوق بشری را به دنبال داشته است.
 
عدالت بولدوزری
 
فعالان این روند را «عدالت بولدوزری» می‌نامند؛ رویکردی که در آن مقام‌های محلی با استفاده از بولدوزر، ساختمان‌هایی را که غیرقانونی اعلام می‌شوند، تخریب می‌کنند؛ در حالی که در بسیاری موارد، بدون اطلاع قبلی، فرصت اعتراض و رسیدگی قضایی مناسب انجام می‌شود.
 
تمرکز این تخریب‌ها در مناطق مسلمان‌نشین و ایالت‌های تحت حاکمیت حزب ملی‌گرای هندو «بهاراتیا جاناتا»، این پرسش را مطرح کرده است که آیا تصمیم‌های تخریب صرفاً جنبه حقوقی دارند یا از انگیزه‌های سیاسی و مذهبی نیز تأثیر می‌پذیرند؟
 
نمونه‌هایی از تخریب
 
در ایالت اوتار پرادش، چندین مسجد از جمله مسجد «ذاکر حسین» با ادعای احداث در زمین دولتی تخریب شده‌اند. در ایالت گجرات نیز ده‌ها ساختمان در یک شب تخریب شد که مسجد «جونا کاندلا» و شماری از مدارس اسلامی و مراکز حفظ قرآن نیز در میان آنها بودند.
 
مسلمانان به دادگاه پناه بردند
 
شماری از سازمان‌های اسلامی هند، از جمله «جماعت اسلامی هند» و «جمعیت علمای هند»، این تخریب‌ها را تعرض به حقوق قانونی و اقدامی تبعیض‌آمیز دانسته‌اند و با مراجعه به دادگاه‌ها خواستار توقف تخریب‌های خودسرانه، اطلاع‌رسانی قبلی و فراهم شدن امکان اعتراض برای مالکان شده‌اند.
 
مسئله این نیست که هر ساختمان متعلق به مسلمانان الزاماً قانونی است؛ بلکه پرسش اصلی این است که آیا قانون با معیار یکسان درباره همه شهروندان اجرا می‌شود یا به ابزاری برای تبعیض تبدیل شده است؟
 
اعتراض سازمان‌های حقوق بشری
 
این موضوع از سطح داخلی هند فراتر رفته است. سازمان عفو بین‌الملل نیز تخریب اموال مسلمانان را محکوم کرده و خواستار توقف فوری تخریب‌های خودسرانه شده است.
 
گزارش‌های نهادهای حقوق بشری حاکی از تکرار الگویی مشابه است: ساختمان‌هایی در مناطق مسلمان‌نشین با استناد به دلایل قانونی تخریب می‌شوند، در حالی که نحوه اجرای همین قوانین در مناطق غیرمسلمان با پرسش‌هایی جدی مواجه است.
 
چرا مسلمانان نگرانند؟
 
منتقدان سه مسئله را برجسته می‌کنند: گزینشی بودن تخریب‌ها، رعایت نشدن تشریفات قانونی و اهمیت نمادین مساجد.
 
مساجد تنها ساختمان نیستند؛ بلکه بخشی از هویت دینی و اجتماعی مسلمانان محسوب می‌شوند. از این رو، تخریب یک مسجد تاریخی می‌تواند پیامدهایی فراتر از نابودی یک بنا داشته باشد و احساس ناامنی و طردشدگی را در میان جامعه مسلمانان افزایش دهد.
 
نگاه قانون اساسی
 
قانون اساسی هند آزادی دینی، برابری در برابر قانون و حقوق اساسی شهروندان را تضمین کرده است. همچنین دادگاه عالی هند در احکام پیشین بر ضرورت رعایت تشریفات قانونی، اطلاع قبلی و فراهم کردن فرصت اعتراض پیش از تخریب تأکید کرده است.
 
با این حال، چالش اصلی در نحوه اجرای این اصول است. پرسش مهم منتقدان این است که اگر تخریب‌ها صرفاً اجرای قانون هستند، چرا بخش قابل توجهی از آنها در مناطق مسلمان‌نشین و ایالت‌های تحت حاکمیت حزب بهاراتیا جاناتا رخ می‌دهد؟
 
موضع دولت‌های ایالتی
 
مقام‌های محلی تأکید دارند که قانون باید درباره همه اجرا شود و ساختمان‌های تخریب‌شده بدون مجوز، در زمین‌های دولتی یا برخلاف مقررات ساخت‌وساز احداث شده بودند.
 
با این حال، منتقدان خواستار شفافیت درباره معیارهای اجرای قانون هستند و می‌پرسند چرا هزاران ساختمان غیرقانونی دیگر در شهرهای هند با همین شدت و سرعت تخریب نمی‌شوند.
 
تخریب مساجد را نمی‌توان جدا از افزایش تنش‌ها میان اکثریت هندو و اقلیت مسلمان هند بررسی کرد. اختلافات بر سر اماکن مذهبی تاریخی، قوانین مرتبط با مسلمانان و محدودیت‌های مختلف، بر نگرانی‌ها درباره آینده همزیستی دینی در این کشور افزوده است.
 
هند با میلیون‌ها شهروند مسلمان، هندو، سیک و مسیحی، میراثی متنوع و چندفرهنگی دارد. حفظ این تنوع نیازمند اجرای برابر قانون است؛ زیرا زمانی که یک اقلیت احساس کند قانون به ابزاری علیه آن تبدیل شده است، اعتماد عمومی و پایه‌های دموکراسی تضعیف می‌شود.
 
انتهای پیام/