همدلی اهل سنت و شیعیان در سوگ قائد شهید، بار دیگر ظرفیت تقریب و وحدت امت اسلامی را آشکار کرد.
اشتراک گذاری :
به گزارش حوزه استان های خبرگزاری تقریب، شهادت شخصیتهای بزرگ تاریخ اسلام، همواره دو روایت را در برابر یکدیگر قرار داده است؛ روایت اندوه و روایت بیداری. اندوه، از فقدان مردانی حکایت میکند که عمر خود را در مسیر عزت مسلمانان سپری کردند و بیداری، از حقیقتی پرده برمیدارد که گاه تنها در بزنگاههای بزرگ خود را آشکار میسازد؛ حقیقتی به نام «امت واحده».
روزهای اخیر، در کنار تلخی فقدان قائد شهید امت اسلامی، صحنههایی در شهرها و کشورهای مختلف شکل گرفت که شاید مهمترین پیام آنها، نه اشک و سوگواری، بلکه نمایش همدلی مسلمانان بود. حضور علما، نخبگان، طلاب و مردم اهل سنت در آیینهای عزاداری، بار دیگر ثابت کرد آنچه مسلمانان را به هم پیوند میدهد، بسیار عمیقتر از آن چیزی است که اختلافافکنان سالها بر آن اصرار ورزیدهاند.
دشمنان اسلام، از نخستین روزهای شکلگیری امت اسلامی، همواره یک راهبرد ثابت را دنبال کردهاند؛ شکستن وحدت مسلمانان. گاهی با دامن زدن به اختلافهای قومی، گاهی با تحریک تعصبات مذهبی و گاهی نیز با بهرهگیری از جنگ رسانهای و عملیات روانی. آنان بهخوبی میدانند هر زمان مسلمانان به مشترکات خود بازگردند، بسیاری از نقشههای آنان بیاثر خواهد شد.
در مقابل، تجربه امت اسلامی نیز نشان داده است که هرگاه حادثهای بزرگ رخ داده، اشتراکات بر اختلافات غلبه کرده است. در چنین لحظاتی، مسلمانان بیش از آنکه خود را متعلق به یک مذهب بدانند، عضوی از یک امت میبینند؛ امتی که قرآن کریم آن را به چنگ زدن به ریسمان الهی و پرهیز از تفرقه فراخوانده است. این نگاه، نه یک شعار سیاسی، بلکه ریشه در آموزههای اصیل اسلام دارد.
آیینهای عزاداری اهل سنت در سوگ قائد شهید امت اسلامی را نیز باید از همین منظر تحلیل کرد. این مراسمها تنها ابراز احساسات نسبت به شهادت یک شخصیت نبود، بلکه اعلام وفاداری به ارزشهایی بود که همه مسلمانان، فارغ از تفاوتهای مذهبی، خود را در آن سهیم میدانند؛ ارزشهایی همچون عزت اسلام، دفاع از مظلوم، مقابله با سلطهطلبی و حفظ کرامت امت اسلامی.
یکی از نکات قابل توجه در این روزها، نقش علمای شیعه و اهل سنت در هدایت افکار عمومی به سمت همدلی و آرامش بود. آنان با تأکید بر مشترکات اسلامی، نشان دادند که رسالت عالمان دین، ساختن پلهای ارتباطی میان دلهاست، نه افزودن بر فاصلهها. این همان رویکردی است که اندیشه تقریب مذاهب اسلامی بر آن استوار شده و سالها برای نهادینه شدن آن تلاش شده است.
حضور اهل سنت در آیینهای سوگواری، بار دیگر نشان داد که این نگاه، از مرحله نظری عبور کرده و در میدان عمل نیز خود را نشان میدهد. این صحنهها، پاسخی روشن به همه کسانی بود که سالها کوشیدهاند تصویری واگرا از روابط مذاهب اسلامی ارائه دهند. آنچه دیده شد، نه شکاف، بلکه همدلی بود؛ نه تقابل، بلکه همراهی؛ و نه واگرایی، بلکه احساس مسئولیت مشترک در قبال سرنوشت امت اسلامی.
در شرایطی که جهان اسلام با چالشهای گوناگون روبهروست، از اشغال سرزمینهای اسلامی گرفته تا جنگهای نیابتی، اسلامهراسی، افراطگرایی و تلاش برای تضعیف هویت دینی، بیش از هر زمان دیگری به تقویت گفتمان تقریب نیاز دارد. هیچ سرمایهای برای مسلمانان ارزشمندتر از وحدت نیست و هیچ هدیهای به دشمنان بزرگتر از اختلاف و پراکندگی نخواهد بود.
این روزها نشان داد که ظرفیت وحدت، همچنان در متن جوامع اسلامی زنده است. اگر این سرمایه با تدبیر علما، نخبگان، رسانهها و اندیشمندان تقویت شود، میتواند زمینهساز فصل تازهای از همگرایی در جهان اسلام باشد؛ فصلی که در آن، اشتراکات بر اختلافات سایه بیفکند و برادری اسلامی، از شعار به یک واقعیت اجتماعی تبدیل شود.
سوگ این روزها، اگرچه با اندوه آغاز شد، اما میتواند سرآغاز تأملی دوباره در مسئولیت مشترک همه مسلمانان باشد؛ مسئولیتی برای حفظ وحدت، تقویت گفتوگو و پاسداری از سرمایهای که قرآن کریم آن را نعمت الهی میداند. شاید بزرگترین میراث چنین روزهایی، نه فقط یاد شهیدان، بلکه یادآوری این حقیقت باشد که هرگاه امت اسلامی بر محور ارزشهای مشترک گرد هم آمده است، توانسته از دشوارترین آزمونهای تاریخ نیز سربلند عبور کند.