کاهش اعتماد کشورهای عربی خلیج فارس به چتر امنیتی آمریکا

به گزارش حوزه بین الملل خبرگزاری تقریب، بررسی‌های کارشناسان نشان می‌دهد توافق موقت میان آمریکا و ایران، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را در برابر واقعیتی جدید قرار داده است؛ واقعیتی که نه تنها با انتظارات امنیتی آنها همخوانی ندارد، بلکه با افزایش تهدیدات و کاهش اعتماد به چتر حمایتی آمریکا، این کشورها را به بازنگری در سیاست‌های منطقه‌ای و تقویت استقلال راهبردی خود سوق می‌دهد.
 
تحولات اخیر نشان می‌دهد کشورهای عربی خلیج فارس، با وجود تلاش برای دور ماندن از درگیری نظامی با ایران، بیشترین هزینه را از تشدید تنش‌ها پرداخت کرده‌اند. حملات پهپادی و موشکی، همراه با پیامدهای ناشی از اختلال در تردد از تنگه هرمز، تهدیدی جدی برای اقتصادهای متکی بر ثبات، تجارت و جذب سرمایه‌گذاری در این کشورها ایجاد کرده است.
 
خبرگزاری رویترز گزارش داده است که توافق میان واشنگتن و تهران شاید بتواند آتش درگیری‌ها را خاموش کند، اما قادر نیست پیامدهای جنگی را که بیش از سه ماه ادامه داشته، از میان ببرد.
 
بر اساس گزارش‌ها، یادداشت تفاهم آمریکا و ایران که قرار است روز جمعه به امضا برسد، توقف ۶۰ روزه عملیات نظامی را پیش‌بینی کرده است؛ دوره‌ای که طی آن مذاکرات برای دستیابی به توافقی دائمی، از جمله درباره پرونده اورانیوم غنی‌شده، ادامه خواهد یافت.
 
با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند کشورهای عربی خلیج فارس همچنان بزرگ‌ترین بازندگان این جنگ هستند؛ زیرا الگوی امنیتی و اقتصادی مبتنی بر ثبات در این کشورها با چالشی جدی مواجه شده و محیط امنیتی منطقه به‌ طور محسوسی تغییر کرده است.
 
منابع آگاه در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز می‌گویند این توافق از هم‌اکنون بر محاسبات راهبردی این کشورها اثر گذاشته است؛ به‌گونه‌ای که کاهش اعتماد به حمایت نظامی آمریکا، تثبیت جایگاه ایران به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای و گرایش بیشتر به راهکارهای دیپلماتیک به جای رویارویی نظامی، از مهم‌ترین پیامدهای آن به شمار می‌رود.
 
یک مقام ارشد از کشورهای عربی خلیج فارس نیز به رویترز گفته است: کاهش تنش اقدامی مثبت است، اما بدون تردید شرایط امروز نسبت به پیش از آغاز جنگ، بدتر شده است.
 
در مقابل، برخی مقامات رژیم صهیونیستی این توافق را نیز به سود خود نمی‌دانند؛ زیرا به اعتقاد آنان، خواسته‌های اصلی تل‌آویو از جمله برچیده شدن ظرفیت غنی‌سازی ایران و اعمال محدودیت بر برنامه موشکی این کشور، در آن لحاظ نشده است.
 
برخي تحلیلگران معتقدند که توافق کنونی مهم‌ترین دغدغه‌های امنیتی کشورهای عربی خلیج فارس را نادیده گرفته و به موضوعاتی همچون توان موشکی، پهپادی و شبکه‌های نفوذ منطقه‌ای ایران نپرداخته است.
 
حسن الحسن، پژوهشگر مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی، در این باره گفت: به احتمال زیاد، یادداشت تفاهم نمی‌تواند نگرانی‌های بنیادین امنیتی کشورهای عربی خلیج فارس درباره توانمندی‌های تهاجمی ایران، به‌ویژه در حوزه موشک‌ها، پهپادها و شبکه‌های نیروهای هم‌پیمان منطقه‌ای را برطرف کند.
 
وی همچنین تأکید کرد که کاهش اعتماد به چتر امنیتی آمریکا، دولت‌های عربی خلیج فارس را به سمت یافتن راهکارهای جایگزین سوق داده است.
 
به گفته الحسن،در شرایطی که اتکا به حمایت امنیتی آمریکا دیگر کافی و قابل اعتماد نیست، کشورهای عربی خلیج فارس تلاش می‌کنند از طریق تفاهم‌های سیاسی با تهران و حمایت از ابتکارهای دیپلماتیک، احتمال بروز حملات جدید را کاهش دهند.
 
این ارزیابی نشان‌دهنده تغییری مهم در رویکرد کشورهای عربی خلیج فارس است؛ کشورهایی که اگر چه همچنان با دیده تردید به ایران می‌نگرند، اما هم‌زمان با کاهش اطمینان به حمایت‌های واشنگتن، بیش از گذشته به گفت‌وگوی مستقیم و مدیریت اختلافات با تهران روی آورده‌اند.

انتهای پیام/