اقتصاد اسلامی میتواند الگویی مستقل از سرمایهداری جهانی ارائه دهد
اقتصاددان سوری، با تشریح ظرفیتهای اقتصاد اسلامی برای حفظ هویت مسلمانان در چارچوب نظام سرمایهداری جهانی، بر نقش مالکیتهای دولتی، اجتماعی و وقفی در کنار مالکیت خصوصی تأکید کرد و ایجاد وقفهای مستقل، حمایت از کشاورزی و هدایت نظام بانکی به سمت اقتصاد واقعی را از الزامات توسعه سوریه دانست.
اشتراک گذاری :
به گزارش حوزه بینالملل خبرگزاری تقریب،پروفسور دکتر منذر قحف، اقتصاددان سوری، در بررسی چگونگی حفظ هویت مسلمانان و ادامه فعالیت آنان در چارچوب نظام سرمایهداری جهانی، دیدگاههای خود را با تمرکز بر مسئله حقوق مالکیت و ساختار اقتصاد اسلامی مطرح کرد.
قحف با اشاره به اینکه سرمایهداری تقریباً به طور کامل بر «مالکیت خصوصی» استوار است، گفت: در اقتصاد اسلامی، علاوه بر مالکیت خصوصی، انواع دیگری از مالکیت از جمله مالکیت دولتی، اجتماعی و وقفی نیز وجود دارد که در نظامهای غربی به رسمیت شناخته نشدهاند.
وقف؛ ابزار استقلال علما و جامعه مدنی
قحف مهمترین کارکرد نظام وقف را «استقلال» دانست و توضیح داد که این ساختار، بهعنوان بخشی از اقتصاد مدنی، زمینه استقلال علما و جامعه در برابر قدرتهای حاکم را فراهم میکرد.
وی گفت: وقفها توسط دولت اداره نمیشدند، بلکه جامعه مدنی مسئول اداره آنها بود و حقوق و دستمزد علمای مسلمان نیز از محل همین موقوفات تأمین میشد. به گفته قحف، این ساختار موجب شده بود، علما وابستگی مالی به حکومت نداشته باشند و بتوانند در برابر حاکمان ایستادگی کنند.
او افزود:در تاریخ ما دورههای دیکتاتوری بسیاری وجود داشته است، اما علما به واسطه وقفها آنچنان قدرتمند بودند که هیچ دیکتاتوری جرئت نمیکرد قوانین، یعنی شریعت را تغییر دهد.
قحف همچنین مدعی شد که فرهنگ وقف بعدها به تدریج به نظامهای غربی راه یافته است. وی با اشاره به روایتی تاریخی گفت: در قرن شانزدهم میلادی، یکی از پادشاهان انگلستان از پادشاه مراکش درخواست کرده بود، فقیهی برای آموزش نظام وقف اعزام کند و به گفته او، نظام وقف در انگلستان از این طریق آغاز شد. وی افزود: کشورهای اروپای قارهای مانند فرانسه و آلمان نیز بسیار دیرتر با این نظام آشنا شدند.
سه اولویت برای توسعه سوریه
قحف در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به شرایط سوریه و هزینههای سنگینی که مردم این کشور در یک مقطع تاریخی متحمل شدهاند، بر تبدیل اراده اجتماعی ایجادشده به یک برنامه چندجانبه برای توسعه تأکید کرد.
وی سه اقدام را برای مسئولان دولتی ضروری دانست: ایجاد نظام وقف مستقل از دولت و تحت مدیریت جامعه، حمایت از کشاورزی و کشاورزان با رفع موانع بوروکراتیک، و هدایت نظام بانکی به سمت بازار واقعی و گردش کالا به جای ربا و بهره.
قحف همچنین هشدار داد که انتظار برای یافتن یک «چوب جادویی» برای حل بحران اقتصادی اشتباه است و تأکید کرد، تغییر ساختار اقتصادی بدون تغییر در عنصر انسانی و اخلاقی جامعه موفق نخواهد بود. وی بر ضرورت شکلگیری الگویی از انسان تولیدکننده تأکید کرد.
قحف: مسئولیت آزادسازی فلسطین بر دوش ماست
قحف در ادامه، توسعه جامعه و اقتصاد را با مسئله فلسطین مرتبط دانست و گفت: هنگام انجام تمام این اقدامات برای ساختن جامعه و اقتصاد، هرگز نباید فراموش کنیم که مسئولیت آزادسازی فلسطین بر دوش ماست.
وی افزود:ما قطعاً باید فلسطین را آزاد کنیم. بدون تردید، آزادی فلسطین به خواست خداوند از دمشق خواهد آمد. بنابراین، ما موظفیم خود را بهعنوان آزادکنندگان فلسطین تربیت و آماده کنیم و چنین جامعهای را بنا نهیم.
قحف پیش از این نیز درباره سیاستهای اقتصادی سوریه در دوره جدید و ورود شرکتهای غربی برای مشارکت در بازسازی این کشور اظهارنظر کرده بود. وی با اشاره به گشوده شدن درهای سوریه به روی شرکتهای غربیِ محور آمریکا، بر آنچه «پیوند ساختاری سرمایه آمریکایی با رژیم اشغالگر اسرائیل» خواند، تأکید کرده بود.
