ترامپ توافق هسته ای عربستان را مشروط به عادی سازی روابط با اسرائیل به کنگره می فرستد
خبرگزاری رویترز گزارش داد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشنویس توافق همکاری هستهای غیرنظامی با عربستان سعودی را برای بررسی به کنگره فرستاده است؛ توافقی که واشنگتن اجرای آن را به عادیسازی روابط ریاض با اسرائیل گره زده است.
اشتراک گذاری :
به گزارش حوزه بینالملل خبرگزاری تقریب؛ مقام در دولت آمریکا روز گذشته به رویترز گفت، این توافق در ماه ژوئیه حاصل شده و به شرکتهای آمریکایی اجازه میدهد فناوری هستهای صلحآمیز را به عربستان صادر کنند. این مقام افزود: سند توافق روز دوشنبه به کنگره ارسال شده و نمایندگان ۹۰ روز کاری برای بررسی آن فرصت خواهند داشت.
به گفته این مقام، موضع ترامپ مبنی بر مشروط بودن پیشبرد توافق به پیوستن عربستان به «توافقهای ابراهیم» همچنان پابرجاست. توافقهای ابراهیم به مجموعه توافقهای عادیسازی روابط اسرائیل با امارات، بحرین، مراکش و سودان در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ اشاره دارد.
ترامپ چند روز پس از تأیید این توافق در ماه ژوئیه، بهصراحت اعلام کرد که اجرای آن منوط به عادیسازی روابط عربستان و اسرائیل است. او در دوره نخست ریاستجمهوری خود نیز در پی دستیابی به توافقی مشابه با ریاض بود.
دو منبع کنگرهای نیز تأیید کردند که متن توافق در اختیار رهبران کنگره قرار گرفته و پیشبینی میشود امروز برای بررسی به کمیتههای تخصصی ارجاع شود. در صورتی که کنگره طی ۹۰ روز کاری با این توافق مخالفت نکند، توافق به مرحله اجرا میرسد. چنانچه کنگره آن را رد کند، ترامپ میتواند از اختیار وتو استفاده کند؛ اقدامی که بیاثر کردن آن، به رأی موافق دوسوم اعضای کنگره نیاز دارد.
پیش از این، جو بایدن، رئیسجمهور سابق آمریکا، نیز برای دستیابی به توافق هستهای با عربستان تلاش کرده بود و در نظر داشت آن را با روند عادیسازی روابط میان ریاض و اسرائیل پیوند بزند. در سال ۲۰۲۳، شماری از دیپلماتها بر این باور بودند که عربستان به برقراری روابط رسمی با اسرائیل نزدیک شده است؛ اما جنگ اسرائیل علیه نوار غزه در اکتبر آن سال، روند تحولات را تغییر داد.
توافق پیشنهادی برای دورهای ۳۰ ساله تنظیم شده و ساخت رآکتورهای «AP1000» را در قالب پروژهای چند ده میلیارد دلاری در بر میگیرد. اجرای این پروژه میتواند برای شرکت «وستینگهاوس» سودآور باشد؛ شرکتی که مالکیت آن بهطور مشترک در اختیار «کامیکو»ی کانادا و «بروکفیلد اَسِت منیجمنت» قرار دارد.
انتقادها از نبود محدودیت برای غنیسازی
شماری از قانونگذاران دموکرات و فعالان حوزه منع اشاعه هستهای از مفاد توافق انتقاد کردهاند؛ زیرا در آن، ممنوعیت صریحی برای غنیسازی اورانیوم یا بازفرآوری سوخت و پسماند هستهای در عربستان پیشبینی نشده است. منتقدان معتقدند هر دو مسیر میتواند ظرفیت لازم برای تولید سلاح هستهای را فراهم کند.
با این حال، دولت ترامپ تأکید دارد که توافق یادشده، الزامات قانونی مربوط به تدابیر منع اشاعه هستهای را در بر میگیرد.
هنری سوکولسکی، رئیس مرکز آموزش سیاست منع اشاعه هستهای، معتقد است، آغاز روند بررسی این توافق از سوی ترامپ، میتواند مسیر تصویب آن در کنگره را بدون اعمال شروط مشخص درباره عادیسازی روابط با اسرائیل و محدودیتهای منع اشاعه هموار کند.
او گفت: «اگر ترامپ واقعاً درباره جلوگیری از غنیسازی و بهرسمیتشناختن اسرائیل جدی باشد، این توافق بههیچوجه توافقی ایدهآل نیست.»
