مهاجرت نخبگان و جوانان به تهدیدی راهبردی در اسرائیل تبدیل شده است
گزارش جدید مرکز پژوهش و اطلاعرسانی کنست اسرائیل نشان میدهد که روند مهاجرت از اسرائیل، بهویژه در میان جوانان و نخبگان دانشگاهی، شتاب گرفته و شمار افرادی که کشور را ترک میکنند بهمراتب بیش از بازگشتکنندگان است؛ وضعیتی که از آن بهعنوان تهدیدی مستقیم برای آینده اقتصادی و علمی اسرائیل یاد میشود.
اشتراک گذاری :
به گزارش حوزه بینالملل خبرگزاری تقریب، گزارشها نشان میدهد که در اسرائیل، جایی که بیثباتی سیاسی، شکافهای اجتماعی و نگرانیهای امنیتی روزبهروز افزایش مییابد، شمار افرادی که کشور را ترک میکنند، بهویژه در میان جمعیت جوان و تحصیلکرده، بهمراتب بیشتر از تعداد اسرائیلیهایی است که به کشور بازمیگردند.
گزارش جامع تهیهشده توسط مرکز پژوهش و اطلاعرسانی کنست اسرائیل نشان میدهد که اسرائیل با بحران فرار مغزها روبهرو شده است.
این گزارش که نشان میدهد تعداد مهاجران خروجی از اسرائیل از شمار بازگشتکنندگان بیشتر شده است، تأکید میکند که از سال ۲۰۲۲ تاکنون تقریباً نیمی از افرادی که کشور را ترک کردهاند، از جوانان ۲۰ تا ۴۴ ساله بودهاند.
با وجود آنکه این گروه سنی سهم نسبتاً محدودی از کل جمعیت را تشکیل میدهد، نزدیک به نیمی از مهاجران خروجی را شامل میشود؛ مسئلهای که در اسرائیل به عنوان تهدیدی بالقوه برای ظرفیت تولید و نیروی کار ارزیابی میشود.
در این گزارش، مهاجرت قشر تحصیلکرده ــ که شریان حیاتی اقتصاد مبتنی بر فناوری و نوآوری اسرائیل به شمار میرود ــ به خارج از کشور، خطری ساختاری توصیف شده است.
همچنین در گزارش آمده است که ۳.۷ درصد از اسرائیلیهایی که به خارج مهاجرت کردهاند دارای مدرک دکتری هستند، در حالی که سهم دارندگان مدرک دکتری در کل جمعیت تنها ۰.۸ درصد است.
بر اساس این گزارش، در سالهای اخیر ۲۲ درصد از دارندگان دکترای علوم کامپیوتر، یکچهارم دارندگان دکترای ریاضیات، ۱۹ درصد از متخصصان ژنتیک و ۱۷ درصد از متخصصان فیزیک، مهاجرت به خارج از کشور را ترجیح دادهاند.
موج مهاجرت از اسرائیل به خارج از کشور در حال گسترش است
بر اساس دادههای اداره مرکزی آمار اسرائیل، تا سال ۲۰۲۱ بهطور متوسط سالانه ۴۰ هزار و ۵۰۰ نفر از اسرائیل مهاجرت میکردند. این رقم در سال ۲۰۲۲ به ۵۹ هزار و ۴۰۰ نفر و در سال ۲۰۲۳، همزمان با تشدید بحرانهای سیاسی، به ۸۲ هزار و ۸۰۰ نفر رسید و رکوردی تاریخی را ثبت کرد.
اگرچه در سال ۲۰۲۴ شمار مهاجران خروجی با کاهش نسبی به ۶۹ هزار و ۵۰۰ نفر رسید، اما همچنان بسیار بالاتر از میانگین سالانه پیش از دوران همهگیری باقی ماند.
از سوی دیگر، تمایل اسرائیلیهای مقیم خارج برای بازگشت به کشور نیز بهطور محسوسی کاهش یافته است.تعداد بازگشتکنندگان که در سالهای گذشته بهطور متوسط سالانه ۲۴ هزار و ۴۵۰ نفر بود، در سال ۲۰۲۴ به ۱۸ هزار و ۸۰۰ نفر کاهش یافت.
دولت قادر به ارائه یک برنامه راهبردی نیست
گیلعاد کاریو، رئیس کمیسیون مهاجرت، ادغام و امور دیاسپورای کنست، در گفتوگو با روزنامه یدیعوت آحرونوت اظهار داشت که نهادهای دولتی در مدیریت بحران مهاجرت ناکارآمد بودهاند.
کاریو که دولت را بهشدت به دلیل بحران روبهرشد مهاجرت مورد انتقاد قرار داد، گفت:زمانی که مسئولیت را بر عهده گرفتم، تلاش کردم مشخص کنم کدام وزارتخانه مسئول رسیدگی به این بحران است. با شگفتی دریافتم که هیچ نهاد دولتی یا برنامه راهبردی مشخصی برای هماهنگی، رصد یا معکوس کردن روند مهاجرت از اسرائیل وجود ندارد.
دانشمندان و کارآفرینان آینده کشور، با نسبتی بسیار فراتر از سهم خود در جمعیت، اسرائیل را ترک میکنند. سرمایه انسانی اسرائیل بهوضوح در حال هدر رفتن است. این مسئله تهدیدی راهبردی و مستقیم برای آینده کشور محسوب میشود.
