//ویژه اجلاس بین المللی دیپلماسی وحدت//(53)
«دیپلماسی وحدت»؛ پایه گذار همگرائی جهان اسلام
تنا – اختصاصی
اولین اجلاس بین المللی هم اندیشی "نقش اتحادیه های جهانی تقریب نهاد نخبگان جهان اسلام در اجرای راهبرد دیپلماسی وحدت" عصر روز چهارشنبه با قرائت مصوبات این اجلاس به کار خود پایان داد.
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۶ ساعت ۲۱:۵۰
کد مطلب: 288194
 
بی تردید اصل وحدت و انسجام اسلامی یکی از مهم ترین و کلیدی ترین اصول سیاست خارجی جهان اسلام به شمار می آید. انسجام اسلامی که در واژه، به عنوان تناسب و سازگاری اجزای یک پدیده با پدیده دیگر معنا می شود، در قالب یک گزاره مفهومی به همکاری و همگرائی پیروان فرق و مذاهب اسلامی بر مبنای اصول و مبانی اسلامی و پیگیری یک موضع واحد برای تحقق بخشیدن به اهداف اسلامی در مواجهه با واگرایی هم پیمانان دینی و دشمنان واحد جهان اسلام تعبیر می شود. انسجامی که شکل گیری آن در عین وجود اختلافات مذهبی الگوی مطلوب جهان اسلام به شمار می آید. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، این اصل و پیگیری برای دست یابی به آن مورد تاکید و توجه ویژه بنیانگذار انقلاب اسلامی قرار گرفت و به عنوان یکی از ابعاد سیاست تحکیم وحدت جهان اسلام و مقابله با استکبار جهانی، در قالب قانون اساسی و سیاستهای کلی نظام اسلامی تثبیت شد. چنانکه بعدها ضرورت پیگیری تحقق آن در وجوه مختلف سیاست گذاری و نهادسازی در کشور بروز یافت. مقام معظم رهبری هم به فراخور برجسته شدن ضرورت تبیین این اصل و عملیاتی شدن آن در جمهوری اسلامی بارها از تقویت انسجام مذهبی بین شیعه و سنی در درون سیاستگذاری های کلان کشورهای اسلامی حمایت کرده اند. چنانچه جایی در رابطه با این موضوع می فرمایند:«هم در دوران بعد از پیروزی انقلاب و هم پیش از پیروزی انقلاب، همیشه عقیده من بر این بود که امروز شیعه وسنی باید اختلافات دیرین خود را در تعامل روزمره خودشان کنار بگذارند. جنگ و دعوا را کنار بگذارند و مشترکات خود را بچسبند که این یکی از مشترکات می‌تواند باشد. امروز هم عقیده‌ام همین است». ذیل پرداختن به چنین ضرورتی و در شرایطی که وضعیت کنونی جهان اسلام و عمیق تر شدن بحران های منطقه ای، بر آتش نزاع های مذهبی هم دمیده است، این پرسش به ذهن متبادر می شود عملیاتی نمودن راهبرد وحدت جهان اسلام با ابتنا به چه سازوکاری امکان پذیر است؟ چنانکه از یک منظر، تشدید اختلافات شیعی- سنی به افزون شدن تهدید منافع ملی جمهوری اسلامی هم انجامیده است.
 
برای برون رفت از بحران نزاعهای مذهبی و قومی که بر شدت و حدت آن در خلال دومینوی انقلاب های اسلامی منطقه افزوده شد، «دیپلماسی وحدت» از سوی مقام معظم رهبری مطرح شد. این دیپلماسی که در چارچوبی فراتر از سازوکار دیپلماسی نهادهای رسمی تعریف می شود، راهکار کاستن از اختلافات و تمرکز بر وجوه مشترک جوامع اسلامی را هدفگذاری می کند. هدفی که از طریق فعال کردن و تحرک بخشیدن به تعاملات فکری و ارتباطی جریانهای نخبگی و بهره گیری از گفت وگوهای دقیق و رو در روی روحانیون و عالمان، خواستار وحدت مسلمانان جهان اسلام و تقریب مذاهب است. همچنین ترسیم یک نقشه راهبردی، متمایز ساختن مؤلفه‌های متغیر و ثابت وحدت اسلامی در شرایط موجود منطقه و جهان، اولویت بندی این مولفه ها در بازه زمانی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت و تشخیص مقتضیات عرصه منطقه ای و بین المللی برای تبیین بهتر اهداف مورد نظر از ملزومات پیگیری دیپلماسی وحدت منظور می شود. در چنین چارچوبی است که انسجام اسلامی به عنوان ماحصل دیالوگ روشنفکران دینی و نه همسان سازی فرق مذهبی و استیلای یک مذهب بر دیگرمذاهب معنادار می شود. چنانکه این گفت وگوهای مذهبی به عنوان یک استراتژی، راه را برای برجسته ساختن اشتراکات وکم رنگ نمودن وجوه افتراق مسلمانان هموار می سازد.
 
نمای بیرونی دست یابی به چنین رویکرد وحدت آفرینی که در قالب گفتگوهای فراگیر در سطح علمای مذهبی و بر پایه اشتراکات نیرومند دینی و درمیان نخبگان فرهنگی بروز می یابد، همزیستی مسالمت آمیز جریان های مذهبی فارغ از اختلافات کلامی و تاریخی است.
 
گزاره ای که به درک مناسب دغدغه های فکری و امنیتی مذاهب اسلامی از یکدیگر می انجامد و زمینه را مهیای آن می کند تا از فرصت طلبی گروههای افراطی از طریق دامن زدن به بحران های عمیق منطقه ای خاصه در کشورهای اسلامی جلوگیری کند.
 
امین تهرانی- سردبیرخبرگزاری تقریب
Share/Save/Bookmark