امروزه تجارت محصولات غذایی حلال در جهان با توجه به حضور بیش از 5/ 1 میلیارد مسلمان از اهمیت ویژهای برخوردار است و کشورمان با پیشینه تاریخی و اسلامی و پیشرفتهایی که در سالهای اخیر در زمینه تولید محصولات غذایی کسب کرده است، میتواند یکی از نقاط عطف تولید و صادرات این محصولات در جهان باشد.
همچنین با توجه به وابستگی اکثر کشورهای عربی خاورمیانه به واردات مواد غذایی، داشتن برند حلال نقش مهمی در تأمین نیازهای غذایی کشورهای منطقه ایفا میکند؛ از این رو "عبدالحسین فخاری" مدیر اجرایی مرکز تحقیقات و مطالعات اتاق اسلامی(ایکریک) در گفتوگو با روابط عمومی اتاق ایران، به تشریح موقعیت ایران در بازار جهانی حلال و ارایه نشان حلال توسط این مرکز پرداخت.
• تا به حال در چه کشورهایی نمایشگاه حلال برگزار شده است و «نمایشگاه بینالمللی غذای حلال ایران» که در تاریخ 11 تا 14 اسفندماه سالجاری در تهران برگزار میشود، در چه سطحی خواهد بود؟
نمایشگاه حلال پدیده ای است که در دهه اخیر در عرصه اقتصاد جهانی ظهور و بروز پیدا کرده است. تا پیش از این چیزی به نام نمایشگاه محصولات حلال نداشتیم. جمع آوری مجموعه محصولات در قالب یک نمایشگاه بین المللی حلال، ابتدا از مالزی شروع شدکه این کشور امسال ششمین نمایشگاه خود را برگزار کرد و بعضی کشورهای غیر مسلمان مثل چین هم دومین نمایشگاه حلال خود را برگزار کردند.
سال گذشته برای تولیدکنندگان داخلی، نمایشگاه حلال داخلی داشتیم و امسال «نخستین نمایشگاه بین المللی حلال» از 11 تا 14 اسفندماه در محل نمایشگاه بین المللی با حضور تولیدکنندگان ایرانی و کشورهای دیگر برگزار می شود و تاکنون کشورهایی مانند ترکیه، نیوزلند، اتریش، تایلند، پاکستان، قبرس، استرالیا، ژاپن، عراق، چین، اندونزی و سنگاپور برای داشتن غرفه در این نمایشگاه اعلام آمادگی کردهاند که هماهنگی های لازم با بخش های اجرایی نمایشگاه در حال انجام است.
• در عرصه بین المللی و در داخل کشور موضوع «حلال» تا چه میزان دارای اهمیت است؟
به طور کلی «حلال» اهمیت بسیار زیادی برای زندگی یک مسلمان در جوامعی که مسلمانان آن در اقلیت هستند یا در جوامعی که مخلوط است، دارد. به عنوان مثال در کشور مالزی 45 درصد مردم غیر مسلمان هستند و برای یک مالزیایی همیشه این سؤال مطرح است که آیا کالایی را که تهیه می کند، حلال است یا نه. زیرا تولیدکنندگان غیرمسلمان در آن کشور بسیار زیاد هستند، بنابراین موضوع حلال به صورت یک نیاز روزمره، برای مصرف کنندههای مسلمان در جوامعی که اقلیت یا اکثریت کشوری را تشکیل میدهند، وجود دارد و تهیه محصولات حلال ضرورت پیدا می کند.
مسلمانان در کشورهای غیر اسلامی برای رفع نیازهای روزمرهشان با مشکل رو به رو هستند، زیرا از حلال بودن محصولات گوشتی باید مطمئن شوند یا باید مواظب باشند که فرآوردههای لبنی، نوشیدنی ها، داروها و بهطور کلی موادی را که مصرف میکنند، از مسیر درست تهیه شده است.
اما در ایران باید نظرشرکتها را به این پدیده جلب کنیم، چون در این زمینه کمتر به آنها اطلاع رسانی شده است. همچنین به دلیل اینکه 98 درصد مردم ایران مسلمان هستند، پدیده حلال خیلی نگاه روزمره مسلمانان کشور را به خود جلب نمی کند، برای اینکه هر چیزی را که می خواهند به راحتی و با اطمینان از حلال بودنش از مراکز متعدد خرید تهیه می کنند.
استقبال کشورهای غیر اسلامی از صنعت حلال
• شرکتها و کشورهای غیرمسلمان تا چه میزان اصول حلال را برای تولید محصولات خود رعایت میکنند؟
کشورهای زیادی قضیه حلال را بهطور جدی پیگیری میکنند، مثلاً دانمارک یک کشور غیر مسلمان است، ولی چون محصولات غذایی برای همه کشورهای اسلامی تهیه می کند، تمایل زیادی به حفظ بازار در کشورهای اسلامی دارد، از این رو کارخانجات دانمارکی مجبور هستند استانداردهای حلال را رعایت کند. همچنین تولیدکنندگان اتریشی، هلندی، تایلندی و چینی پیروی از اصول تهیه غذای حلال را مورد توجه قرار دادهاند.
در حال حاضر رعایت استانداردهای حلال برای تمام کسانی که می خواهند در بازار مسلمانان وارد شوند، به صورت یک ضرورت و ضابطه شده است.
• حجم تجارت سالیانه محصولات حلال در کل دنیا چقدر است؟
تقریباً یک سوم مردم جهان مسلماناند و اگر هر مسلمان روزانه فقط 3 دلار برای غذا هزینه کند، در سال حدود 2 هزار میلیارد دلار میشود. بنابراین حجم تجارت سالیانه حلال رقمی بسیار بزرگی است که تمام فعالان اقتصادی را به خود جلب می کند و هنگامیکه به کشورهای اروپایی اطلاع میدهیم برای ورود به بازار مسلمان ها بایدگواهی و برند حلال داشته باشند، استقبال زیادی میکنند.
• آیا داشتن برند حلال بر روی ارتقای کیفیت کالاها تأثیر می گذارد یا اینکه فقط از لحاظ شرعی به عنوان یک مزیت محسوب میشود؟
کالایی که برند حلال دارد، یعنی یک کیفیت برتر دارد. به این معنا که یک محصول غ