هر چند مردم کنونی تهران بیشتر مهاجرینی از شهرهای دیگر هستند اما در سالهای نه چندان دور (حدود صد سال پیش) مردم تهران نشین اصیل نیز همانند دیگر مردمان سرزمین کهن ایران زمین برای روزه داری از آیین های خاصی برخوردار بودند.
براي ديدن حلال ماه رمضان آئينهاي جالب توجهي در تهران وجود داشته است. ازجمله اينكه مردم با سيني، قرآن، آئينه و سبزه به پشت بامها ميرفتند و به آسمان نگاه ميكردند تا ماه پيدا شود و پس از نگاه كردن در قرآن، سبزه را در آب ميانداختند. برخي نيز در هنگام رويت ماه، به خاطر صداقت كودكان به چهره آنان نگاه ميكردند.
زمان سحر
براي تعيين زمان سحر، ستاره پروين، هفت برادران و يا ستاره سحر مشخص كننده زمان سحر بود. براي اعلام زمان سحر در برخي مناطق بر در مغازه ها، چراغ آويزان ميكردند و يا تيراندازي ميكردند. اما سحرخواني عمدهترين شيوه براي اعلام زمان سحر بوده است.
پیشواز
از چند روز مانده به ماه مبارك رمضان، حصيرها، زيلوها و گليمهاي مساجد گردگيري، تعمير و يا شست و شو ميشد و گاه مردم براي ثواب، به مسجد قالي اجاره ميدادند.
زنان به آب و جارو كردن و نظافت خانهها پرداخته، لباسها و پارچههاي نو را از صندوقچهها بيرون ميآوردند. گويي كه عيد نوروز فرارسيده است.
برخلاف تعطيل شدن برخي از كسب و كارها مانند ديزي پزها و قهوه خانهها و چلوكبابي ها، حمام ها، ساعت سازها، وعاظ، مغازههاي فروش سجاده، كتابهاي مذهبي و خرما و شير فروشها رونق ميگرفت.
در آستانه اين ماه، جنب و جوش براي تهيه خواروبار و خريد ماه رمضان پديد ميآمد. بهترين و مرغوبترين خواروبار با نازلترين قيمتها به دكان ها مي آمد و سنگهاي كم وزن جاي خود را به سنگهاي تمام وزن و ترازوهاي دقيق ميداد و بهترين نانهاي سنگك، تافتون و شيرمالهاي روغن دار در نانوايي ها پيدا ميشد.
با اين حال رمضان تنها در مسائل روزمره زندگي خلاصه نميشد و ارتباطات و رسوم رفتاري مردم نيز دچار برخي تغييرات ميشد.
گل خنداني
آشتي كنان يكي از اين رسوم بود كه هرساله در آستانه ماه مبارك رمضان در ميان خانوادهها انجام ميشد. زيرا اعتقاد داشتند هركس با كدورت و ناراحتي از ديگري وارد ماه رمضان شود، عباداتش مورد قبول واقع نميشود.
اين مراسم در تهران و قزوين به مراسم گل خنداني شهرت داشت كه با نوعي مراسم شاد در پيشواز رمضان همراه ميشد.
مهمترين ويژگي ماه رمضان كه نتيجه يك ماه روزه داري و دهان بستن محسوب مي شد،بازيابي معنوي و روحي در حالات دروني، رفتار و باورها بود.
)
