ماه رمضان در بين مردم سيستان نيز همچون ديگر نقاط كشور با آداب و رسوم خاصي همراه است. سيستان به لحاظ دارا بودن پيشينه تاريخي و غناي فرهنگي، از جايگاه والايي در ميان مناطق مختلف كشور برخوردار است.
سحرخواني و رمضان خواني آيينهاي مهم منطقه سيستان در ماه مبارك رمضان است كه هر كدام ويژگي خاص خود را دارد.
برخي سوابق تاريخي و گفتهها نشان ميدهد كه آيين سحرخواني و رمضان خواني از حدود هزار و ۴۰۰سال پيش يعني از اوايل اسلام نزد ساكنان سيستان مرسوم بوده است.
سحرخواني
در آيين سحرخواني، چند نفر از ريش سفيدان و معتمدان روستاهاي سيستان قبل از آغاز سحر از خواب بيدار شده و با رفتن به پشت بام خانهها با خواندن اشعار محلي و مذهبي از جمله اشعار خواجه عبدالله انصاري و باباطاهر، مردم روستا را از فرارسيدن وقت سحر با خبر ميكنند.
ترانههاي عاميانه سيستاني به عنوان بخش مهمي از گنجينه فرهنگي اين ديار نيز، توسط سحرخوانهاي سيستان در وقت سحر خوانده ميشود.
رمضان خواني
آيين رمضان خواني از هشتم تا چهاردهم ماه رمضان در سيستان مرسوم بوده و در ميان مردم منطقه از محبوبيت خاصي برخوردار است.
در اين آيين كه شبها اجرا ميشود، جمع زيادي از جوانان و نوجوانان هر محله در مقابل منازل مردم اجتماع كرده و اشعار محلي را با صداي رسا قرائت ميكنند كه از جمله آن اشعار:
رمضو الله الله رمضو
رمضو الله خوشنوم خدا
رمضو اومده مهمونش كنه
گوو گوسله ره قربونش كنه
اي سرا از كنه كه كولك داره
اگه فهمو صابيو بورك داره
اي سرا از كنه كه رو و باده
دو پسر داره كه نو دوماده است.
شركتكنندگان در اين آيين پس از اجراي برنامه رمضان خواني براي دريافت انعام از سوي صاحبخانه در انتظار ميمانند.
پس از لحظاتي كوتاه صاحبخانه با چهرهاي گشاده با قدري كلوچه محلي يا مقاديري پول يا مواد غذايي درحد توان و وسع خود، به جمع رمضان خوانان پيوسته و در صورت تمايل همراه آنان رفته يا موادغذايي و پول در اختيار آنان قرار ميدهد.
جوانان با اجراي آيين رمضان خواني پول و غذا از مردم جمع آوري كرده و در ميان نيازمندان و فقرا توزيع ميكنند.
اين آيين در واقع براي كمك رساني به مستمندان در ماه مبارك رمضان به خصوص كساني كه توان كار كردن و حركت كردن نداشتند، برگزار ميشد كه متاسفانه رفته رفته كمرنگ شده است.
آيينهاي رمضان خواني و سحرخواني ريشه در فرهنگ غني مردم سيستان دارد و در واقع اين آيينها قداستي خاص به ماه مبارك رمضان ميبخشد.
)
