سرویس ادیان- به غیر از مسجدالنبی و قبرستان بقیع، مساجد و زیارتگاه های مهم دیگری نیز در مدینه وجود دارند، که چه به لحاظ تاریخی و چه به لحاظ معنوی از ارزش قابل توجهی برای مسلمانان برخوردار می باشند.

سرویس ادیان خبرگزاری تقریب- زیارت دوره از برنامه هاییست که با وجود سخت گیری و مخالفت نیروهای افراطی وهابی، بسیار مورد توجه زوار می باشد . گفته می شود که برادران اهل تسنن که از ایران عازم سرزمین حجاز می شوند، به زیارت دوره اقبالی فراوانی نشان می دهند.

1. مسجد قبا
مسجد قبا مسجدیست که از اولین روز، بنای آن بر تقوا پایه گذاری شده است: لَمَسجِدٌ اُسِّسَ عَلَی الَّتقوَی مِنْ اَوَّلِ یَومٍ(سوره توبه- آیه 108). زمانی که رسول خدا صلی الله علیه و آله از مکه مکرمه به مدینه منوره هجرت نمود، در قبا منزل کرده و قریب به بیست شب نماز خود را شکسته خواند تا امیرالمومنین علی علیه السلام به ایشان بپیوندد. قبا اولین مسجدیست که در مدینه بنا گردید.
نماز خواندن در این مسجد شریف مستحب است و از حضرت رسول صلی الله علیه و آله نقل است که فرمودند: "هرکسی در خانه اش وضو بگیرد، به مسجد قبا برود و دو رکعت نماز در آنجا بگذارد، ثواب یک عمره را برای او می نویسند."
پشت مسجد قبا منزل امیرالمومنین علی علیه السلام واقع گردیده و جلوی مسجد نیز چاه آب شیرینی موجود بوده که در حال حاضر خشک شده است. این چاه به "چاه انگشتر" یا "چاه آب دهان" نیز معروف می باشد. در مورد اسم اول نقل است که انگشتری حضرت نبی مکرم اسلام در این چاه افتاده است و در مورد اسم دوم نیز نقل شده که آب این چاه شور بوده و حضرت رسول صلی الله علیه و آله آب دهان مبارک خود را در این چاه افکنده اند و آب آن شیرین گردیده است.

2. مسجد فضیخ
به نام درخت نخلی است که آنجا بوده است. مسجد در شرق مسجد قبا واقع گردیده و به نام "مسجد نخل" نیز معروف می باشد. در این مکان نیز خواند دو رکعت نماز تحیت مسجد و مسئلت داشتن حاجات از درگاه قاضی الحاجات توصیه گردیده است.

3. مسجد فتح
این مسجد به "مسجد احزاب" نیز معروف می باشد. مسجد فتح در بلندی کوهی واقع گردیده و به سبب فتحی که خداوند عزوجل در جنگ احزاب نصیب مسلمانان نمود، به این نام معروف شده است. در غزوه احزاب، حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام با عمر بن عبدود العامری مبارزه نموده، او را کشته و موجبات فتح مسلمانان را فراهم آورد: وَ رَدَّ الله الَّذینَ کَفَروا بِغَیْظِهِمْ لَمْ یَنالوا خَیْراً وَ کَفیَ الله المومِنینَ القِتالَ (سوره احزاب- آیه 25). این پیروزی به علت دعای رسول خدا صلی الله علیه و آله برای مسلمانان اتفاق افتاد. دو رکعت نماز تحیت در این مکان توصیه گردیده است.

4. مسجد مشربه ام ابراهیم
این مسجد حجره مادر ابراهیم فرزند رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله می باشد. نام مادر ابراهیم در منابع تاریخی "ماریه قبطیه" عنوان گردیده است. این مسجد متصل به مسجد قباست. خواندن دو رکعت نماز و طلبیدن حاجات در این مکان توصیه شده است.

5. مسجد الاجابة
این مسجد به نام "مسجد مباهله" نیز معروف می باشد. و این بدان سبب است که مباهله حضرت رسول صلی الله علیه و آله با مسیحیان نجران در این مکان روی داده است: فَمَنْ حاجَّکَ فیهِ مِن بَعدِ ما جاءَ کَ مِنَ الْعِلمِ فَقُلْ تَعالوا نَدْعُ اَبنائَنا وَ اَبنائَکُم وَ نِسائَنا وَ نِسائَکُم وَ اَنفُسَنا وَ اَنفُسَکُم ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجعَلْ لَعنَةُ اللهِ عَلَی الکاذِبینَ (سوره آل عمران- آیه 61)
6. مسجد امیرالمومنین علی علیه السلام
7. مسجد حضرت فاطمه زهرا علیها السلام
8. مسجد حضرت سلمان فارسی رضی الله عنه
خواندن دو رکعت نماز مساجد فوق الذکر توصیه گردیده است.

9. مسجد ذوالقبلتین
مسجدی که در آن حضرت محمد صلی الله علیه و آله به امر الهی هم به سوی مسجدالحرام و هم به سوی مسجدالاقصی نماز گذاردند. در سال دوم هجرت، این مسجد در کوی بنی سلمه واقع شده بود. ظاهرا، پیامبر مشغول ادای فریضه نماز ظهر بوده و آن را رو به سوی مسجد الاقصی می خوانده است. که آیه فََوَلَّ وَجْهَکَ شَطْرَ المَسْجِدَ الحَرامِ (سوره بقره- آیه 150) نازل می گردد و ایشان به هنگام نماز رو به مسجد الحرام، نماز خود را ادامه داده و به پایان می رساند.

10. زیارت حضرت حمزه علیه السلام و شهدای احد
زیارت حضرت حمزه و شهدای احد مستحب است و از حضرت رسول صلی الله علیه و آله نقل شده است: هرکس که مرا زیارت کند و عمویم حمزه را زیارت ننماید، حقیقتا، در حق من جفا کرده اس