خبرگزاری تقریب - پربيننده ترين عناوين :: نسخه کامل

دیدار مدیرعامل خبرگزاری تقریب با هیئت علمای اهل بیت ترکیه

Wed, 16 May 2012 07:14:20 GMT

برجسته‌سازی تقریب مذاهب اسلامی در رسانه‌های جهان اسلام، رهیافتی برای تقویت و پاسداری از اتحاد مسلمانان درعصر جهانی شدنِ رسانه‌ها

Mon, 29 Aug 2011 11:00:18 GMT

چکیده وحدت و همزیستى دینى و مسالمت آمیز مسلمانان با یکدیگر و به عبارتی، احیا و استحكام اصل اخوت و همبستگى اجتماعى بین مسلمانان؛ یكى از دستورهای صریح قرآن کریم و همچنین یکی از دغدغه هاى اصلى و همیشگى اهل البیت (علیهم السلام) به شمار می رود. اما اقدامات و تبلیغات وسیع دشمنان درونی و بیرونی وحدت جهان اسلام، جهت برانگیختن تعصب ‌های فرقه‌ای؛ دشمن‌تراشی ‌های كاذب از شیعه برای سنی و از سنی برای شیعه؛ تفرقه ‌افكنی میان دولت‌های مسلمان و كوشش برای تشدید اختلافات و تبدیل آن به دشمنی ‌ها و معارضه ‌های لاینحل؛ تكفیر و تفسیق هاى نابجاى مسلمانان و صاحبان فرق اسلامى و ....؛ همه و همه، موجب شده اند که اساسی ترین راهبرد تقویت و پاسداری از اتحاد مسلمانان و دستیابی به وحدت اسلامی که "تقریب مذاهب اسلامى" نامیده می شود؛ در طول تاریخ، بویژه در عصر جهانی شدنِ رسانه ها با چالش های متنوع و متکثری روبرو گردد. لذا، تبیین و تقویت عوامل وحدت بخش از سوی رسانه های جهان اسلام از یک سو؛ و تضعیف اثربخشی عوامل بازدارنده و ضربه زننده به وحدت جهان اسلام از سوی دیگر؛ که از منظر فعالیت های ژورنالیستی، برجسته سازی عناصر تقریب مذاهب اسلامی در فرآیند مدیریت پیام نامیده می شود، رهیافتی موثر برای پاسداری از اتحاد مسلمانان در عصر جهانی شدنِ رسانه ها محسوب می شود که حتی، قابلیت و توانایی مقابله با دست های آلوده و زبان های مزدوری که می خواهند به وحدت اسلامی ضربه بزنند را دارد. همچنین در این راستا، به نظر می بایست با پی گیری مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و با مشارکت سازمان کنفرانس اسلامی، علما و رهبران برجسته جهان اسلام و همچنین دست اندرکاران امور ارتباطاتی و رسانه ای کشورهای اسلامی، كنوانسیون ‌ها و پروتكل‌هایی تهیه و عملیاتی شوند که ناظر بر عملكرد تقریب مذاهبی انواع رسانه ها، بویژه کانال های تلویزیونی باشند. چرا که اولاً، میزان دسترسی و حتی میزان علاقه مندی برای پیام گیری از کانال های تلویزیونی پخش مستقیم ماهواره ای نسبت به سایر رسانه ها رو به تزاید است؛ و همچنین در طی چند سال اخیر، مخالفان وحدت جهان اسلام و راهبرد تقریب مذاهب اسلامی، برای ایجاد، گسترش و تعمیق تعصب و اختلافات مذهبی میان امت اسلام، بیشترین استفاده را از این نوع کانال‌های ارتباطی به عمل آورده اند. واژه های کلیدی: وحدت اسلامی، تقریب مذاهب اسلامی، رسانه ها، برجسته سازی، عصر جهانی شدنِ رسانه ها. مقدمه وحدت و همبستگی از عناصری به شمار می روند که پایه های قوام هر جامعه ای را تشکیل می دهند. برای این که، اگر اجزای یک جامعه دچار چندگانگی و تفرقه شوند، اساسش به هم می ریزد و دچار هرج و مرج خواهد شد و در این میان، بی گمان نخستین منادی وحدت اسلامی و امت واحده شدن، قرآن کریم است. چنانچه در بیش از پنجاه آیه به موضوع اختلاف، وحدت، روش های پیشگیری و راه های به دست آوردن اتحاد، اشاره شده است که همگی نشان می دهد، این موضوع از نظر قرآن دارای چه اهمیتی است. از سوی دیگر، وحدت و همزیستى دینى و مسالمت آمیز مسلمانان با یکدیگر و به عبارتی، احیا و استحكام اصل اخوت و همبستگى اجتماعى بین مسلمانان؛ یكى از اولویت هاى دینى و از دغدغه هاى اصلى و همیشگى اهل البیت (علیهم السلام) بوده است. به طوری که، تاكید بر حضور و همگامى در عبادات، مراسم و مناسك اجتماعى مسلمانان (نماز جماعت، نمازهای جمعه و عیدین، فریضه حج)؛ معاشرت نیكو و مدارا با مخالفان (خوش خلقى و ملایمت، پرهیز از پرخاشگرى و ناسزاگویى، توجه به عواطف مذهبى)؛ ملاحظه اختلاف افكار و توانایى هاى افراد (پرهیز از تحمیل عقیده، ترك مخاصمه و ستیزه جویى، پرهیز از تكفیر)؛ و برائت از انحرافات و بدعت هاى وحدت شكن؛ از جمله توصیه ها و راهکارهای به شمار می روند که برای تقویت و پاسداری از وحدت اسلامی در سیره نظری و عملى امامان (علیهم السلام)، متجلّی می باشند. و از این روست که، حضرت امام علی (علیه السلام)، بزرگترین عامل عزت و سرفرازی امت های پیشین را اتحاد و اتفاق؛ و بالاترین عامل شکست و ذلت و سقوط آنها را تفرقه و جدایی می داند. همچنین ایشان وجود مبارک پیامبر اعظم حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) را مایه وحدت مردم و خاموشی فتنه ها و اختلافات معرفی کرده است[۸] و در خطبه ۱۷۶ نهج البلاغه به امت اسلامی هشدار داده است که: «خداوند سبحان، به هیچ کس از پیشینیان و بازماندگان آنها، بر اثر تفرق و جدایی خیری عطا نکرده است.» اما، اساسی ترین راهبرد تقویت و پاسداری از اتحاد مسلمانان[۹] و به عبارتی جامع تر، دستیابی به وحدت جهان اسلام که "تقریب مذاهب اسلامى[۱۰]" نامیده می شود؛ در طول تاریخ، بویژه در عصر جهانی شدنِ رسانه ها[۱۱] با دو گروه از عوامل بازدارنده مواجه می باشد که عبارتند از (پگاه حوزه، ۱۳۸۶ و عبدو، ۱۳۸۹ و پاک آیین، ۱/۱۳۸۹: ص ص ۶۶ و ۶۸-۶۹ و آقانورى، ۱۳۸۹): - دسته نخست که ناشى از عملکرد خود مسلمانان است [افراطیون مذهبی ناآگاه و عمدتاً فریب خورده] و مهمترین محورهای آن عبارتند از: تعصب شدید؛ قوم‌گرایی؛ مذهب گرایی افراطى؛ جهل و ناآگاهى از مذاهب دیگر؛ پیروی از هواهای نفسانی؛ ادعای تحریف قرآن از سوی شیعه؛ تكفیر و تفسیق هاى نابجاى مسلمانان و صاحبان فرق اسلامى[۱۲]؛ سیاست هاى حاکم بر دنیاى اسلام در گذشته و حال؛ و پیدایش حکمرانان متعدد و سلسله هاى رقیب، طى سده هاى مختلف در جهان اسلام. - دسته دوم که ناشی از عملکرد، کینه ها و بدخواهی های دشمنان بیرونی وحدت جهان اسلام، بویژه غربی ها است و مهمترین محورهای آن عبارتند از: فتنه ‌انگیزی در جهت تشدید و تقویت اثر بخشی اقدامات و تبلیغات افراطیون مذهبی داخل جهان اسلام؛ دامن زدن به اختلافات قومی و مذهبی[۱۳] (شکل شماره ۱)؛ ایجاد اختلاف میان کشورهای مسلمان[۱۴] و... شکل شماره ۱- هلال شیعی[۱۵] در خاورمیانه. ماخذ: دانشنامه اینترنتی ویکی پدیا (۲۰۱۰). حال، با توجه به آن چه بیان شد؛ این نوشته به دنبال پاسخگویی به این سئوال می باشد که، "آیا در عصر جهانی شدنِ رسانه ها، برجسته سازی تقریب مذاهب اسلامی در رسانه های جهان اسلام، می تواند به عنوان یکی از رهیافت[۱۶]های موثر برای تقویت و پاسداری از اتحاد مسلمانان و مقابله با دشمنان و ضربه رنندگان به وحدت اسلامی به شمار آید؟" ۲- روش تحقیق در این مطالعه از روش تحقیقِ اسنادی[۱۷] استفاده شده است و برای پاسخگویی به سئوال مدنظر؛ اطلاعات مورد نیاز، پس از مراجعه به محتوای منابع و مآخذِ مرتبط با موضوع تحقیق که در قالبِ کتاب ها، مقالات علمی، اخبار و گزارش های خبری انتشار یافته و به نوعی در دسترس بوده اند؛ به شیوه فیش ‌برداری گردآوری شده و سپس در چارچوب بحث و بررسی، مورد استفاده قرار گرفته اند. ۳- نتایج و بحث ۳- ۱- در این جهان رسانه ای شده؛ چه بخواهیم و چه نخواهیم، همه چیز رسانه ای می شود!؟ جهانی شدن رسانه ‌ها[۱۸] شاید از آن روز آغاز شد كه صفحه روزنامه‌ای و یا صدای رادیویی از جامعه‌ای به جامعه دیگر رسید و مخاطبانی در آن سوی مرزهای سیاسی كشورها پیدا كرد. اما واقعیت این است که، تحولات تکنولوژیکی و ظهور رسانه های جدید در طی دو دهه اخیر، موجبات تغییرات اساسی و بنیادی در ارتباطات جهانی[۱۹] شده است. چنان چه امروزه گسترش سیستم های فیبر نوری[۲۰]، پیوندهای ماهواره ای[۲۱]، شبکه های ارتباطات اینترنتی[۲۲] و همچنین آزاد سازی سیستم های مخابراتی[۲۳]؛ موجب شده اند که حتی امکان دور زدن قدرت های نظارتی دولت ها که در داخل مرزهای کشورها بر رسانه ها اعمال می شود، ممکن گردد و از سوی دیگر، امکان دسترسی به اطلاعات و تبادل اطلاعات بین جوامع محلی با جوامع دوردست جغرافیایی به سهولت فراهم شود (گورمن و مک لین، ۲۰۰۹: ص ص ۲۶۵-۲۶۶ و عبدالرشیدی، ۱۳۸۹: ص ۶). لذا در جهانی رسانه ای شده امروز، که از مختصات آن می توان به فعالیت های ژورنالیستی[۲۴] هزاران هزار کانال رادیوتلویزیونی پخش مستقیم ماهواره ای[۲۵] و یا اینترنی[۲۶] و همچنین میلیاردها وب سایت[۲۷] اینترنتی به همراه میلیون ها وبلاگ[۲۸] و همچنین ده ها هزار روزنامه[۲۹] و مجله[۳۰] با نسخه اینترنتی اشاره کرد؛ [حداقل ما می‌توانیم به این نتیجه برسیم که تا چه اندازه سرعت آگاه شدن و به دنبال آن وسعت آگاه شدن نیز رو به افزایش است (محسنیان راد، ۱۳۸۹: ص۱).] بنابراین با توجه به آن چه بیان شد، هر موضوعی از جمله، موارد اختلافی جزیی و تخصصی مرتبط به فرق اسلامی نیز، همانند دیگر موضوعات و مسائل، حتی اگر در نشست های علمی هم ارائه شود و متولیان آنها، تمایلی برای طرح مباحث مطرح شده در نشست ها را در رسانه ها نداشته باشند؛ باز هم، به شدت در معرض رسانه ای شدن قرار دارند؛ و در این میان، مهم این است که کدام رسانه، با توجه به بُرد پوشش جمعیتی و اعتبار منبعی که در میان مخاطبان خود دارد؛ آن موضوع را تحت پوش خبری[۳۱] قرار دهد. به طور مثال اگر یک پایگاه اینترنتی و یا یک وبلاگ کم مخاطب، موضوع تفرقه انگیزی را مطرح کند؛ شاید اتفاقی خاصی به همراه نداشته باشد (شکل شماره ۲). اما اگر همان موضوع را یک کانال تلویزیونی ماهواره ای مانند "العربیه[۳۲] (شکل شماره۳)" صرفاً به عنوان یک خبر بیان کند و حتی پوشش خبری آن را هم انجام ندهد؛ داستان برانگیختن جامعه هدف، چیزی دیگری خواهد بود و موضوع برجسته سازی در این جا، معنا پیدا می کند. شکل شماره ۲- پوشش خبری اظهارت ضد شیعی امام جمعه مسجد الحرام در یک پایگاه اینترنتی. شکل شماره ۳- لوگوی کانال تلویزیونی پخش مستقیم ماهواره ای العربیه که در زمینه برجسته سازی مسائل تفرقه انگیز بین شیعیان و اهل سنت، پیشرو به شمار می رود. ۳-۲- در تمامی رسانه ها، فرآیند برجسته سازی انجام می یابد؛ البته عمدتاً با این رویکرد که: همیشه خوب ها با ما هستند و بدها با دیگران!؟ امروزه تصور دنیای بدون رسانه برای ما غیر ممکن است و حتی، بسیاری از ما فکر می‎کنیم که واقعیت ‎های اجتماعی همان چیزهایی هستند که از طریق رسانه‎ ها به ما می‎رسند. اما حقیقت این است که اخبار و رویدادها تا به گوش ما برسند از صافی‎ هایی (عملکرد دروازه بانان[۳۳] در فرآیند دروازه بانی[۳۴] اخبار و اطلاعات در رسانه ها / شکل شماره ۴) عبور می‎کنند که معلوم نیست با محتوای آنها چه می‎کنند. یعنی بر خلاف آن چه ما گمان می‎کنیم، رسانه ‎ها با بی ‎طرفی کامل، صرفاً برای آگاه ساختن مخاطب، در تلاش و تکاپو هستند؛ رسانه‎ ها همیشه و امروزه، بیش از هر زمان دیگر، تحت‎ تاثیر اغراض و اهداف سیاسی و اقتصادی و منافع خاص گروهی، جاه‎ طلبی‎ ها و قدر ت‎طلبی ‎ها قرار دارند. به طوری که: سانسور، خودسانسوری، گروه‎ های فشار، گرایش‎ های شخصی و سلیقه ‎های فردی، منافع گروهی، محدودیت ‎های مکانی و زمانی، فرصت تصمیم‎ گیری، تکنیک‎ های خاص ژونالیستی، شرایط جغرافیایی، سیاسی، اقتصادی و ...؛ همه و همه، از عواملی هستند که بر جریان گزارش ‎دهی و خبر رسانی توسط رسانه ‎ها تاثیر می‎گذارند (بروجردی علوی، ۱۳۷۲: ص ص ۱۸-۱۹). شکل شماره ۴- مدل دروازه بانی اخبار دیوید منینگ وایت[۳۵] ماخذ: بروجردی علوی، ۱۳۷۲: ص ۲۰. بنابراین، تاثیر برداشت ‎های دروازه بانان[۳۶] وسایل ارتباط جمعی[۳۷] از واقعیت‎ های اجتماعی بر روی مخاطبان، بدیهی‎ ترین تاثیر دروازه‎بانی بر روی شناخت مخاطبان و شکل ‎دهی جهان ‎بینی آنان است؛ و در عمل، اطلاعاتی که از دروازه گذشت، جزیی از واقعیت ‎های اجتماعی می‎شود و توانایی آن را دارد که نگرش‎ های مخاطبان را تحت ‎تاثیر قرار دهد تا آنان در مورد چه مسائلی و یا چه چیزهایی فکر کنند؛ و یا به هیجان آیند (بروجردی علوی، ۱۳۷۲: ص ۲۳ و کواِنشه ادیو[۳۸]، ۲۰۰۵: ص ۳۸). حال، با توجه به آن چه بیان شد؛ رسانه ها با به کارگیری برخی تاکتیک ها و روش ها موجب می شوند که یک رویدادی تحت الشعاع عوامل گوناگون خبری، زمانی، مکانی و...؛ بزرگتر از اندازه خود و با اهمیت جلوه کند؛ یا کوچکتر از اندازه خود و بی اهمیت جلوه کند؛ یا به نوعی در میان خبرهای دیگر محو شود. به عبارتی رسانه ها در انتقال پیام، نوعی جریان سازی و اولویت گذاری می کنند که برجسته سازی[۳۹] نامیده می شود (شکل شماره ۵)؛ و در این میان، هنگامی که موضوعات از رسانه ها به اذهان مخاطبان منتقل می شوند؛ ارتباطات میان فردی می تواند جریان های خبری را تقویت و تشدید کند و یا بالعکس آنها را ضعیف و کُند نماید (سورین و تانکارد،۱۳۸۱: ص ص ۳۴۵ و ۳۴۸ و ۳۵۵ و دیرینگ و راجرز، ۱۹۹۶: ص ۶).شکل شماره ۵- سه مولفه سازنده و اساسی هر فرآیند برجسته سازی و روابط متقابل بین آنها و همچنین عوامل پیرامونی موثر بر آنها. ماخذ: دیرینگ[۴۰] و راجرز[۴۱] (۱۹۹۶: ص ۵). به طور مثال، رسانه های جهان غرب و حتی برخی رسانه های متعلق به خود مسلمانان که رویکرد ضدیت با راهبرد تقریب مذاهب اسلامی دارند (خواسته و یا ناخواسته، به عمد و یا در اثر فریب دشمنان خارج از جهان اسلام)؛ تلاش می کنند که با طرح مسائل ضد تقریبی، شیعیان را در نزد سنی ها و یا سنی ها را نزد شیعیان بد به نظر آورند و به عبارتی دیگر، موارد اختلافی جزیی و تخصصی میان فرق گوناگون اسلامی، بویژه بین شیعه و سنی را، حتی اگر به نشست های علمی نیز ارجاع یافته باشد، با پوشش خبری گسترده و جریان سازی تخریبی در اذهان مخاطبان هدف خود برجسته کنند. چنان چه، مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای (۱۳۸۹) در پیامی به حجاج بیت‌الله ‌الحرام در اول ذی ‌الحجه ‌الحرام ۱۴۳۱؛ تاکید کرده اند: «.... از سه دهه پیش كه با پیروزی انقلاب اسلامی و تشكیل نظام جمهوری اسلامی، این خیزش پر قدرت آغاز شد، امت بزرگ ما بی ‌وقفه پیش رفته، موانعی را از سر راه برداشته و سنگرهایی را فتح كرده است. پیچیده ‌تر شدن شیوه ‌های دشمنی استكبار و تلاش پر هزینه‌ای كه در مقابله با اسلام می‌كند نیز به دلیل همین پیشرفت ‌ها است. تبلیغات وسیع دشمن در جهت اسلام ‌هراسی، تلاش شتاب ‌زده‌ای كه برای ایجاد اختلاف میان فرقه ‌های اسلامی و برانگیختن تعصب ‌های فرقه‌ای می‌كند، دشمن‌تراشی ‌های كاذب از شیعه برای سنی و از سنی برای شیعه، تفرقه ‌افكنی میان دولت‌های مسلمان و كوشش برای تشدید اختلافات و تبدیل آن به دشمنی ‌ها و معارضه ‌های لاینحل، استفاده از سازمان‌های اطلاعاتی و جاسوسی برای تزریق فساد و فحشا میان جوانان، همه و همه، واكنش‌های سرآسیمه‌گون و آشفته در برابر حركت متین و گام‌های استوار امت اسلامی به سوی بیداری و عزت و آزادگی است...» بنابراین، مسلمانان و بویژه کارگزاران رسانه های دارای بُرد پوششی وسیع و موثر جهان اسلام؛ با توجه به فرمان خداوند متعال در قرآن کریم که: «این است امت شما، که امتی یگانه است...[۴۲]»؛ بایستی تمام مذاهب اسلامی را در چارچوب "یک من واحد که امت اسلامی" نامیده می شود، بپذیرند؛ و در نتیجه به هنگام پوشش خبری رویدادها و جریان سازی های رسانه ای، به منظور تقویت و پاسداری از اتحاد مسلمانان و همچنین ناکام گذاشتن دشمنان درونی و غربی وحدت جهان اسلام؛ عناصر تقریب مذاهب اسلامی را در رسانه های خود برجسته سازی کنند که اهم این عناصر عبارتند از: - پیروان مذاهب اسلامی، داراى دین واحدى هستند و در اصول اساسى اسلام (توحید، نبوت و معاد) اختلافى ندارند. به عبارتی اگر چه، در بحث هاى کلامى، اصولى، فقهى، حدیثى و تفسیرى اختلاف دارند. اما اختلاف آنها در اصول اعتقادى نیست. - توجه پیروان مذاهب به اشتراک آنان بر اعتبار منابع و مبانى اجتهادى کتاب و سنت که در زمان رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) وجود داشته و احکام شرعى حوادث واقعه از آنها استخراج مى شده است. - اعتقاد به این مسئله که تقریب مذاهب اسلامى در عصر کنونى امرى ضرورى است. چرا که دشمنان اسلام از هر سو مسلمانان را احاطه کرده اند.- انتخاب شیوه هاى پسندیده پیشوایان مذاهب در بحث ها و مناظره ها از سوى پیروان مذاهب. - اذعان به این مطلب که در شرع، بى دلیل قاطع و روشن، نمى توان پیروان دیگر مذاهب را تکفیر کرد؛ چرا که همه به اسلام اعتقاد دارند. - تبیین و توضیح اختصاصات مذاهب براى دیگران، توسط علما و احتراز از شایعات و تهمت هاى رایج درمیان پیروان یک مذهب، نسبت به دیگر مذاهب و همچنین تکیه بر مشترکات و ترک اختلافات. ۳-۳- مصادیقی از عملکرد فتنه گران رسانه ای در جهت تضعیف وحدت جهان اسلام و ناکارآمد نشان دادنِ راهبرد تقریب مذاهب اسلامی!؟ حجت‌الاسلام والمسلمین سید حامد علم ‌الهدی، معاون مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در جریان گفت و گویی با خبرگزاری تقریب (۱۳۸۹) به نوعی، مصادیقی از عملکرد فتنه گران رسانه ای در جهت تضعیف وحدت جهان اسلام و ناکارآمد نشان دادنِ راهبرد تقریب مذاهب اسلامی را بیان کرده است که در بخشی از این گفت و گو آمده است: «امروزه رسانه‌های ماهواره‌ای بیش از فعالیت ‌های اینترنتی و سایت ‌ها و خبرگزاری ‌ها می‌توانند در جوامع بشری موثر باشند. ما شاهد هستیم كه در سال ‌های اخیر شبكه ‌های تلویزیونی ماهواره ‌ای متعددی مستقیماً با پول ایالات متحده [و یا افراطیون متعلق به برخی مذاهب اسلامی[۴۳]] راه‌اندازی شده است. وقتی می‌گوییم مستقیماً، یعنی خبر دقیق داریم كه از بودجه دولت آمریكا و مصوب ایالات متحده، در این مسیر هزینه شده است. شبكه ‌ای درست می‌شود ذیل عنوان اهل سنت به نام شبكه نور كه، در عین حال كه سعی كرده یك شبكه مذهبی باشد؛ یعنی مسائل مستهجن و غیراخلاقی ندارد و گاهی هم حرف ‌های خوب داشته باشد و حتی مدعی تقریب هم باشد؛ ولی محصول نهایی آن، مقابله این شبكه و شبكه ‌های هم ‌نوعش، با شبكه‌هایی می باشد كه از ناحیه شیعیان طراحی و راه‌اندازی شده است. دقیقاً در مقابل آن، شبكه‌ای به نام فدك در لندن تاسیس می‌شود كه در واقع موسس آن همین آقای یاسر‌الحبیب، روحانی ‌نمای شیعه كویتی است كه در چند هفته گذشته در وفات جناب عایشه، جشن برگزار كرد (شکل شماره ۶). این كار، كار شیعیان نیست. این را یك گروه افراطی از میان شیعیان انجام داده است. اما خوب هر قدر هم كه جماعت شیعیان با آن مخالف باشند؛ ولی كاركرد خود را دارد و تقابل را به وجود می‌آورد. تقابلی كه نتیجه ‌اش این است كه تمام تلاش‌های چندین و چند ساله مجمع تقریب به باد فنا می‌رود كه البته با فتوای تاریخی رهبر معظم انقلاب، این نقشه نقش بر آب شد. ولی بدون شك تخریب و تحریك كار آسانی است؛ ولی سازندگی و نزدیك كردن دل‌ها كار سختی است. ما سالیان زیادی در این مسیر كار كرده ‌ایم و سمینارهای بسیاری برگزار كرده ‌ایم كه اتفاقاً تاثیرگذار هم بوده است. اما وقتی جریاناتی از این دست، در فضای رسانه‌های نوین، چنین تقابلات و برخوردهایی را ایجاد می‌كنند؛ بدون شك اثرات كار ما را اگر از میان هم نبرد، كمرنگ و تضعیف می‌كند.» حجت‌الاسلام والمسلمین سید حامد علم ‌الهدی، همچنین در پایان گفت و گویش با خبرگزاری تقریب (۱۳۸۹) تاکید می کند: «شبكه اهل بیت هم، یكی از همین شبكه ‌هاست. متاسفانه یك تصور[۴۴] غلط این است كه شما فرمودید. اهل سنت ایران به خود ما هم مراجعه می‌كنند كه آقا چرا جلوی این شبكه‌ها را نمی‌گیرید؟ وقتی هم می‌گوییم اینها هیچ ارتباطی به نظام جمهوری اسلامی ندارد؛ اینها اساساً از ناحیه ما نیستند؛ این شبكه‌ها عمدتاً از كویت و از خارج از ایران تغذیه می‌شوند؛ می‌گویند خوب شما حمایت می‌كنید. واقعیت این است كه ما نه تنها حمایت نمی‌كنیم؛ بلكه مخالف جدی و ۱۰۰ درصدی هم هستیم و اساساً معتقدیم پشتوانه این شبكه ‌ها پول‌های غربی ‌هاست، اگر چه به ظاهر موسسین و گردانندگان آنها مسلمانان هستند و حتی اظهار اسلام و دلسوزی برای اسلام هم می‌كنند.» شکل شماره ۶- اقدام افراطی و تفرقه انگیزی که به سرعت از سوی فتنه گران رسانه ای تبدیل به جریانی برای تضعیف وحدت جهان اسلام و ناکارآمد نشان دادنِ راهبرد تقریب مذاهب اسلامی شد. ۳-۴- مصداقی پیرامون کارآیی برجسته سازی تقریب مذاهب اسلامی در رسانه های جهان اسلام، در جهت تقویت وحدت جهان اسلام و ناکارآمدسازی فتنه گران رسانه ای !؟ در روزنامه اطلاعات، به نقل از شماره ۱۰۹ پیك تقریب آمده است: «چندی پیش، پس از فتوای تاریخی مقام معظم رهبری، [به دنبال] اوج ‌گیری فتنه ‌انگیزی ‌های مذهبی در رسانه ‌های مغرض و افراطی [(شکل شماره ۷)]؛ دكتر احمد‌الطیب شیخ ‌الازهر، در مصاحبه‌ای با یكی از مطبوعات لبنانی به نام النهار[۴۵]، اظهارات بسیار روشنگرانه و وحدت‌بخشی را در پاسخ به سئوالات احمدالزین خبرنگار این رسانه مطرح كرد كه بازتاب وسیعی داشت. احمدالطیب در این مصاحبه به تشریح دیدگاه ‌های خویش در نفی قاطعانه تكفیر شیعیان[۴۶]، یكی بودن قرآن اهل سنت و شیعه، اقامه نماز به امامت شیعیان، واكاوی سوء استفاده‌های سیاسی از اختلافات شیعه و سنی، تلاش الازهر در تحقق وحدت امت اسلامی[۴۷] و سفر به كشورهای شیعی پرداخت كه با واكنش مثبت دلسوزان امت اسلامی همراه بود. از سوی دیگر، یك روز پس از اظهارات شیخ ‌الازهر كه بدون نام بردن از شبكه خاصی، از پخش برنامه ‌های تكفیری از سوی شبكه ‌های ماهواره ‌ای وهابیت به شدت انتقاد كرده بود[۴۸]؛ پخش برنامه ‌ای هفت شبكه وهابی متوقف شد [(شکل شماره ۸)]. چنان چه به گزارش ابنا، پس از قطع شبكه ‌های الخلیجیه، الحافظ و الناس، پخش برنامه شبكه‌های الصفا و الوصال كه برنامه‌های افراطی و اختلاف ‌انگیز پخش می‌كنند هم در نایل ‌ست[۴۹] متوقف شد. ماهواره اردنی نور ست[۵۰] نیز در راستای جلوگیری از تبلیغ افراطی‌گری، پخش دو شبكه افراطی وهابی الرحمه و الحكمه را متوقف كرد.» شکل شماره ۷- پوشش خبری فتوای تاریخی مقام معظم رهبری، حضرت آیت الله خامنه ای توسط کانال تلویزیونی الجزیره. شکل شماره ۸- واکنش افراطیون مصری به قطع پخش برخی کانال های تلویزیونی ضد تقریبی از سوی ماهواره نایل ست؛ به دنبال انتقاد شدید شیخ الازهر از پخش برنامه ‌های تكفیری از سوی شبكه ‌های ماهواره ‌ای؛ و پس از فتوای تاریخی مقام معظم رهبری، حضرت آیت الله خامنه ای. نتیجه گیری وحدت و همزیستى دینى و مسالمت آمیز مسلمانان با یکدیگر و به عبارتی، احیا و استحكام اصل اخوت و همبستگى اجتماعى بین مسلمانان، یكى از دستورهای صریح قرآن کریم و همچنین یکی از دغدغه هاى اصلى و همیشگى اهل البیت (علیهم السلام) بوده است. اما اقدامات و تبلیغات وسیع دشمنان درونی و بیرونی وحدت جهان اسلام، جهت برانگیختن تعصب ‌های فرقه‌ای؛ دشمن‌تراشی ‌های كاذب از شیعه برای سنی و از سنی برای شیعه؛ تفرقه ‌افكنی میان دولت‌های مسلمان و كوشش برای تشدید اختلافات و تبدیل آن به دشمنی ‌ها و معارضه ‌های لاینحل؛ تكفیر و تفسیق هاى نابجاى مسلمانان و صاحبان فرق اسلامى و ...؛ همه و همه، موجب شده اند که اساسی ترین راهبرد تقویت و پاسداری از اتحاد مسلمانان و دستیابی به وحدت اسلامی که "تقریب مذاهب اسلامى" نامیده می شود؛ در طول تاریخ، بویژه در عصر جهانی شدنِ رسانه ها با چالش های متنوع روبرو گردد. حال با توجه به این که، بین رسانه و دین همیشه ارتباط وجود داشته (هوور[۵۱] و لاند بای[۵۲]، ۱۹۹۷: ص ۲۸۴) و این موضوع در عصر رسانه ها[۵۳] شدت و تنوع بیشتری پیدا کرده است ( هوور، ۲۰۰۶: ص ۵۹). لذا، همه مسلمانان، بویژه نخبگان جهان اسلام بایستی به این مهم، توجه لازم و کافی را داشته باشند که"تفرقه و اختلاف، پاشنه آشیل[۵۴] جهان اسلام است و بالعکس، وحدت با راهبرد تقریب مذاهب اسلامی، پاشنه آشیل دشمنان درونی و بیرونی وحدت جهان اسلام". از این رو، تبیین و تقویت عوامل وحدت بخش از سوی رسانه های جهان اسلام[۵۵] از یک سو؛ و تضعیف اثربخشی عوامل بازدارنده و ضربه زننده به وحدت جهان اسلام از سوی دیگر؛ که از منظر فعالیت های ژورنالیستی؛ برجسته سازی عناصر تقریب مذاهب اسلامی در فرآیند مدیریت پیام[۵۶] نامیده می شود. رهیافتی موثر برای پاسداری از اتحاد مسلمانان در عصر جهانی شدنِ رسانه ها محسوب می شود که حتی، قابلیت و توانایی مقابله با دست های آلوده و زبان های مزدوری که می خواهند به وحدت اسلامی ضربه بزنند را دارد. همچنین در این راستا، به نظر می بایست با پی گیری مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و با مشارکت سازمان کنفرانس اسلامی، علما و رهبران برجسته جهان اسلام و همچنین دست اندرکاران امور ارتباطاتی و رسانه ای کشورهای اسلامی، كنوانسیون ‌ها و پروتكل‌هایی تهیه و عملیاتی شوند که ناظر بر عملكرد تقریب مذاهبی انواع رسانه ها، بویژه کانال های تلویزیونی باشند. چرا که، اولاً میزان دسترسی و حتی میزان علاقه مندی برای پیام گیری از کانال های تلویزیونی پخش مستقیم ماهواره ای نسبت به سایر رسانه ها رو به تزاید است؛ و همچنین در طی چند سال اخیر، مخالفان وحدت جهان اسلام و راهبرد تقریب مذاهب اسلامی، برای ایجاد، گسترش و تعمیق تعصب و اختلافات مذهبی میان امت اسلام، بیشترین استفاده را از این نوع کانال های ارتباطی به عمل آورده اند. منابع : - نهج‌البلاغه؛ ترجمه سید جعفر شهیدی (۱۳۸۰) تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی. - آقانورى، على (۱۳۸۹) "راه كارهاى تحكیم وحدت اسلامى از نگاه امامان شیعه". - الزین، احمد (۱۳۸۹) "تلاش پیگیر برای تقریب (گفت ‌و گو با دكتر احمدالطیب، شیخ الازهر)"؛ روزنامه اطلاعات. شنبه ۱۳ آذر ۱۳۸۹، شماره ۲۴۹۱۲، ص ۶. - بدیعی، نعیم (۱۳۶۹) "معیارهای گزینش خبر: کدام خبر، چرا؟"؛ فصلنامه رسانه. سال۱، شماره های ۱ و ۲، بهار و تابستان ۱۳۶۹، ص ص ۴۰-۴۵. - بروجردی علوی، مهدخت (۱۳۷۲) "دروازه‎بانی خبر چیست؟ دروازه‎ بانان کیستند؟"؛ فصلنامه رسانه. سال ۴، ش ۱، بهار ۱۳۷۲، ص ص ۱۸-۲۵. - پاک آیین، محسن[۵۷] (۱/۱۳۸۹) "روش‌های جنگ نرم دشمن در مقابله با تقریب مذاهب اسلامی و راه ‌های مقابله با آن"؛ فصلنامه سیاسی علمی اخوت. سال ۳، بهار ۸۹، شماره ۹، ص ص ۶۶-۷۲. - پاك آیین، محسن (۲/۱۳۸۹) " راهبردهای رسانه ‌ای برای مقابله با چالش ‌های فراروی وحدت اسلامی". < http://www.taghribnews.ir/vdcewn۸w.jh۸ofi۹bbj.html > - پگاه حوزه[۵۸] (۱۳۸۶) "راهکارهاى تقریب مذاهب اسلامى"؛ (دانشنامه حوزه). - تامپسون، جان ب. (۱۳۸۰) رسانه و مدرنیته؛ ترجمه مسعود اوحدی. تهران: انتشارات سروش. - حیدری، موسی الرضا (۱۳۸۸) "وحدت در قرآن (۱)". - خبرگزاری تقریب (۱۳۸۹) "گفت و گو با حجت‌الاسلام و المسلمین سید حامد علم ‌الهدی، معاون مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی". - خدابخش، بتول (۱۳۷۱) "هفت قانون مطبوعاتی"؛ فصلنامه رسانه. سال ۳، ش ۱، بهار ۱۳۷۱، ص ص ۴۸-۴۹. - دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (۱۳۸۹) "پیام ولی ‌امر مسلمین به حجاج بیت‌الله ‌الحرام". اول ذی‌الحجة‌الحرام ۱۴۳۱/ هفدهم آبان ۱۳۸۹. - سورین، ورنر جی. و جیمز دبلیو. تانکارد (۱۳۸۱) نظریه های ارتباطات؛ ترجمه علی رضا دهقان. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. - عبدالرشیدی، علی اكبر (۱۳۸۹) "رسانه در عصر جهان مندی[۵۹]"؛ روزنامه اطلاعات. دوشنبه ۱۷آبان ۱۳۸۹، شماره ۲۴۸۹۳، ص۶. - عبدو، محمد (۱۳۸۹) "چالش ‌های وحدت و راهبرد رویارویی". - محسنیان راد، مهدی (۱۳۸۹) "ویکی لیکس و وسعت آگاه شدن"؛ دیپلماسی ایرانی. دوازدهم آذر ماه ۱۳۸۹. - مدیریت مطالعات و تحقیقات حوزه نمایندگی ولی فقیه در وزارت جهاد کشاورزی (۱۳۸۹) درس های اخلاقی از نهج البلاغه. قم: شرکت ناجی نشر. - موسسه لغت نامه دهخدا (۲۰۱۰) لغت نامه دهخدا. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. - وکیلی، شروین (۱۳۸۶)" خط قرمز!"؛ همشهری آنلاین. ۲۹ آبان ماه ۱۳۸۶. - ویکی پدیا (۲۰۱۰) "هلال شیعی". - Cady, Linell Elizabeth and Sheldon W. Simon (۲۰۰۷) Religion and conflict in South and Southeast Asia: disrupting violence. New York: Routledge. - Dearing, James W. and Everett M. Rogers (۱۹۹۶) Agenda-Setting (Communication Concepts). London: Sage Publications, Inc. - Gorman, Lyn and David McLean (۲۰۰۹) Media and society into the ۲۱st century: a historical introduction. West Sussex: Wiley-Blackwell. - Hoover, Stewart M. (۲۰۰۶) Religion in the media age. New York: Routledge. - Hoover, Stewart M. and Knut Lundby (۱۹۹۷) Rethinking media, religion and culture. London: Sage Publications Ltd. - Kwansah-Aidoo, Kwamena (۲۰۰۵) Topical issues in communications and media research. New York: Nova Science Publishers, Inc. - Rafiabadi , Hamid Naseem (۲۰۰۷) Challenges to religions and Islam: a study of Muslim movements: Volume۱. New Delhi: Sarup & Sons. - Straubhaar, Joseph and Robert LaRose and Lucinda Davenport (۲۰۰۸) Media Now: Understanding Media, Culture, and Technology. Belmont: Wadsworth. - wikipedia (۲۰۱۰) "Achilles' heel." --------------------------------------------------------------------ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ------------ [۱]ـ دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی از دانشکده صدا و سیما - مدرس دانشگاه جامع علمی و کاربردی. ای میل: b_shabestari@yahoo.com = نشانی: تهران - صندوق پستی ۳۸۱/۱۳۱۴۵ = تلفن: ۰۹۱۲۱۹۹۲۶۲۴ [۲]ـ وحدت: یگانه شدن. یکتایی. یگانگی (لغت نامه دهخدا). [۳]ـ برای مطالعه بیشتر ر.ک. درس های اخلاقی از نهج البلاغه. [۴]ـ «*إِنَّ هذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ (انبیاء/۹۲)» [۵]ـ «* وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْكُرُواْ نِعْمَةَ اللّهِ عَلَیكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَینَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنتُمْ عَلَىَ شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنْهَا كَذَلِكَ یبَینُ اللّهُ لَكُمْ آیاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ * وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ یدْعُونَ إِلَى الْخَیرِ وَیأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَینْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ * وَلاَ تَكُونُواْ كَالَّذِینَ تَفَرَّقُواْ وَاخْتَلَفُواْ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْبَینَاتُ وَأُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ (سوره آل عمران / آیات ۱۰۳ـ۱۰۵).» [۶]ـ «هدف از پیدایش امت اسلامی، نجات بشر و خیر بشر است *كُنتُمْ خَیرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّـه... (سوره آل عمران، آیه ۱۱۰).» [۷]ـ برای مطالعه بیشتر ر.ک. درس های اخلاقی از نهج البلاغه. [۸]ـ خطبه ۹۶ نهج البلاغه. [۹]ـ سابقه مباحث وحدت اسلامى، به آغاز دین اسلام باز مى گردد که میان صحابه رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) اختلاف و منازعه پیدا مى شد و قرآن، مسلمانان را از آن منع مى کرد (پگاه حوزه، ۱۳۸۶). همچنین تاریخ اسلام پس از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) تا به امروز، شاهد اختلاف و تفرقه میان مذاهب اسلامى بوده است (عبدو، ۱۳۸۹). [۱۰]ـ تقریب: نزدیک کردن. نزدیک گردانیدن (لغت نامه دهخدا). اما مقصود از تقریب مذاهب اسلامی، این است که علماى هر مذهب، درباره مذاهب دیگر مطالعه کنند تا به این نتیجه برسند که همه آنها در اصلِ اعتقادات، یعنى اسلام، اشتراک نظر دارند. همه مسلمانان در اصلِ اسلام، یعنى اعتقاد به خدا و وحدانیت او، نبوت حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) و اعتقاد به معاد با یکدیگر مشترک اند. بنابراین، تقریب بین مذاهب اسلامى؛ تقریب بین آنها از راه بحث هاى علمى، کلامى، تفسیرى، حدیثى، اصولى، فقهى و... است. همچنین هدف از تقریب مذاهب اسلامى این است که مسلمانان خود را امت واحده بدانند: «إِنَّ هذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ (انبیاء/۹۲)» (پگاه حوزه، ۱۳۸۶). [۱۱] Age of Media Globalization [۱۲]ـ به طور مثال، رفیع آبادی [ RafiabadiHamid Naseem] (۲۰۰۷: ص ص ۹۹۷ و ۱۴۵۴) در بحث پیرامون چالش های مذهبی و اسلام؛ تاکید دارد که روابط میان شیعیان و سنی ها در طول تاریخ مسلمانان بسیار تیره و تار بوده است. همچنین شیعیان و سنی های زیادی [؟] یکدیگر را مرتد و حتی دشمن اسلام دانسته اند و در این میان، عوامل زیادی به مثابه سوخت موتور این درگیری ها عمل کرده اند که از مهمترین ها، می توان به عامل های سیاسی و اقتصادی اشاره کرد. [۱۳]ـ مانند ایجاد تنش بین اکثریت سنی و اقلیت شیعه جامعه مسلمانان ساکن در کشورهای جنوب آسیا، بویژه در کشورهای پاکستان و هند (کدی [Linell Elizabeth Cady] و سیمون [Sheldon W. Simon]، ۲۰۰۷: ص ۶). [۱۴]ـ به طور مثال، پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، با توجه به ماهیت ضد امپریالیستی (Anti-imperialist) و ضد سلطنتی (Anti-monarchical) انقلاب اسلامی، برخی کشورهای عربی با تحریک غربی ها تلاش های ضد شیعی (Anti-Shia) خود را شدت بخشیدند (رفیع آبادی، ۲۰۰۷: ص ۱۴۵۵). [۱۵] Shiite Arc [۱۶] Approach [۱۷] Documentary Research [۱۸]ـ استفاده از واژه جهانی شدن (Globalization)، که امروزه به اصطلاحی (Term) رایج تبدیل شده است؛ تنها از دهه ۱۹۹۰ میلادی و بعد از پایان جنگ سرد (Cold War) متداول شد. از سوی دیگر این اصطلاح، در ابتدا اشاره به تغییرات در روابط بین الملل و همچنین اقتصاد و تجارت جهانی داشت. اما مدت هاست که در چارچوب این اصطلاح، موضوعاتی مانند: تغییرات اجتماعی و تغییرات فرهنگی بوسیله رسانه ها و همچنین ارتباطات بین الملل هم مورد توجه قرار می گیرند (گورمن [Lyn Gorman] و مک لین [David McLean]، ۲۰۰۹: ص ۲۶۴). اما جهانی شدن رسانه ها (Media Globalization)، فرآیندی سازمان یافته و نابرابر است که بعضی را بیش از بقیه منتفع ساخته و بخش هایی از جهان را سریع تر به شبکه جهانی ارتباطات، کشانده است. یعنی با وجود آن که ارتباطات و اطلاعات به شکلی فزآینده در مقیاس جهانی انتشار می یابد؛ ولی این مواد نمادین همواره توسط افرادی دریافت می شود که در محل های خاص مکانی - زمانی واقع شده اند. بنابراین "تملک محصولات رسانه ای همیشه یک پدیده محلی است". به عبارتی دیگر، از ویژگی های محوری جهانی شدن ارتباطات (Communications Globalization) این است که، برخی از مناطق جهان، برای تامین کالاهای نمادین، به شدت وابسته به یکدیگرند. به طور مثال، ماهواره های پخش مستقیم رادیوتلویزیونی (DBS) ظاهراً "نظام های نوین توزیع محصولات رسانه ای" و یا "نظام های توزیع ذاتاً فرا ملیتی" به شمار می روند. اما در حقیقت، از دیدگاه فنی هیچ دلیلی وجود ندارد که حتما "ناحیه دریافتِ یک ماهواره (جای پا)" با مرزهای زمینی یک ملت یا کشور خاص مطابقت داشته باشد (برای مطالعه بیشتر ر.ک. رسانه و مدرنیته؛ تالیف: جان ب. تامپسون). [۱۹] Global communications [۲۰] Fiber-optic Cable Systems [۲۱] Satellite Links [۲۲] Internet Communications Networks [۲۳] Telecommunications Systems [۲۴] Journalism [۲۵] Satellite TV / Satellite Radio [۲۶] Internet TV/ Online TV / Internet Radio / Online Radio [۲۷] Website [۲۸] Weblog [۲۹] Newspaper [۳۰] Magazine [۳۱] News Coverage [۳۲]ـ این کانال تلویزیونی در بیان اخبار و پوشش خبری مسائل تفرقه انگیز و جریان سازی علیه شیعیان، کارنامه قابل ملاحظه ای دارد. [۳۳]ـ به کسانی که در تحریریه رسانه ‎های خبری در فرآیند تهیه، گزینش و ارائه پیام ‎های خبری فعالیت دارند،"دروازه ‎بان (Gatekeeper)" می‎گویند. مفهوم دروازه ‎بانی که گزینش‎ گری، مرزبانی، سوزن بانی و خبربانی نیز ترجمه شده است؛ نخستین بار توسط کورت لوین (Kurt Lewin) در زمان جنگ جهانی دوم مطرح شد. بدین‎گونه که در فرآیند تولید و پخش خبر نیز، اِعمال نظرهای گوناگون توسط گزینش‎ گران مختلف صورت می‎گیرد و آن چه به نام "خبر" در رسانه ها به مخاطبان ارائه می‎شود؛ حاصل انتخاب ‎ها، تصمیم‎ گیری ها و اعمال نظرهای افراد گوناگون است. تحقیقات در زمینه رفتار ارتباطی گزینش‎ گران نیز نشان ‎دهنده این واقعیت است که انتخاب خبر با توجه به ضوابط و معیارهایی صورت می‎گیرد. یعنی اشخاص آگاهانه سرنوشت یک رویداد را از جنبه گزارش و یا عدم گزارش آن، میزان و نحوه ارائه آن در صفحه‎ های روزنامه و یا در برنامه‎ های خبری رادیو و تلویزیون [و یا فضای وب] تعیین می‎کنند (بدیعی، ۱۳۶۹: ص ۴۰). [۳۴]ـ به گفته تیچر (Ticher) دروازه ‎بانی (Gatekeeping) باید این‎ طور تعریف شود:« فرآیند گسترده‎ای از کنترل اطلاعات، شامل تمام جنبه ‎های رمزگذاری پیام. نه فقط انتخاب، بلکه ممانعت از نشر، انتقال، شکل ‎دهی، ارائه و عرضه، تکرار، زمان بندی در طول مسیر انتقال از منبع به گیرنده. به عبارتی دروازه ‎بانی شامل تمام جنبه‎ های انتخاب، نگه داشتن و کنترل پیام است. چه از طریق رسانه ‎ها و چه از طریق مجراهای میان ‎فردی» (بروجردی علوی، ۱۳۷۲: ص ۲۱). [۳۵] David Manning White [۳۶]ـ باید همیشه به خاطر داشت که: "در تمامی سیستم ‎های ژورنالیستی، رسانه‎ های خبری عوامل و کارگزاران کسانی هستند که قدرت سیاسی و اقتصادی از آنِ آنهاست و سازمان های رسانه ای، بازیگران مستقلی نیستند، اگر چه از استعداد و توانایی بالقوه عملکردِ مستقل برخوردارند. از این رو مضامین و محتوای رسانه ‎های خبری، همیشه منعکس کننده منافع کسانی است که رسانه ها را تامین مالی می‎کنند" (خدابخش ، ۱۳۷۱: ص ۴۸). [۳۷] Mass Media [۳۸] Kwamena Kwansah-Aidoo [۳۹]ـ برجسته سازی (Agenda-Setting) از اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی یکی از مفاهیم اصلی در نظریه های ارتباطات بوده است و حاکی از شیوه ای می باشد که رسانه ها می توانند بر جامعه و نگرش مردم نسبت به وقایع، رویدادها، افراد، گروه ها و ... اثر داشته باشند. زیرا شواهدی مبنی بر این که رسانه ها، دیدگاه های افراد را در خصوص مشکلات مهمی که جامعه با آنها مواجه است را شکل می دهند، وجود دارد. اما در این میان، ممکن است مسائل و مشکلاتی که در رسانه ها مورد تاکید قرار گرفته است؛ همان هایی نباشد که در واقعیت بارز است (سورین [Werner J. Severin] و تانکارد [James W. Tankard]،۱۳۸۱: ص ۳۵۸ و استراوبهار [Joseph Straubhaar]، لِروز [Robert LaRose) و دِون پورت [Lucinda Davenpor]، ۲۰۰۸: ص ۵۲). همچنین هر فرآیند برجسته سازی نیز کنشی به شمار می رود که ترکیبی از سه مولفه اساسی: اولویت رسانه ها ( Media Agenda)، اولویت عامه مردم (Public Agenda)و اولویت سیاسی (Policy Agenda) می باشد؛ که در این میان، نباید از روابط متقابل میان این عناصر غافل بود (دیرینگ و راجرز، ۱۹۹۶: ص ص ۵-۶). [۴۰] James W. Dearing [۴۱] Everett M. Rogers [۴۲]ـ «إِنَّ هذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً واحِدَةً ... (انبیاء/۹۲).» [۴۳]ـ مانند: الخلیجیه، الحافظ، الناس، الصفا، الوصال، الرحمه، الحكمه، الفجر، المجد، نور، فدك ... [۴۴]ـ برخی از برادران اهل سنت، تصورشان این است كه کانال تلویزیونی اهل بیت، از مراكز اصلی شیعیان و صراحتاً از قم هدایت می‌شود. [۴۵]ـ جریدة النهار. [۴۶]ـ دكتر احمد‌الطیب شیخ ‌الازهر متعقد است که «ما نیازمند وحدت امت اسلامی برای همه كشورهای اسلامی هستیم؛ این امر مهم و ضروری است و ما به آن نیاز داریم و بدون آن نمی‌توانیم روزی و روزگاری سرهای خود را بر افراشته نگاه داریم. من به دنبال كسانی هستم كه از این وضع بهره‌ برداری می‌كنند. وقتی ماهواره‌ هایی باشد كه حكم به تكفیر شیعه می‌دهند، ما این را محكوم می‌كنیم و نمی‌پذیریم چون نه در قرآن و نه در سنت و نه در اسلام توجیهی برای آن نمی‌یابیم. ما پشت سر شیعیان نماز می‌گزاریم. شیعیان برخلاف شایعاتی كه هست، قرآن دیگری ندارند و گرنه خاورشناسان از آن نمی‌گذشتند. این امر برای آنها صید گرانبهایی است؛ من در این زمینه تحقیقی انجام داده‌ام؛ همه مفسران اهل سنت از طبری گرفته تا به امروز هیچ ‌كدام قائل به آن نبوده‌اند كه شیعه دارای قرآن دیگری است...» (الزین، ۱۳۸۹: ص ۶). [۴۷]ـ دكتر احمد‌الطیب شیخ ‌الازهر متعقد است که «میراث اسلامی، اختلاف را رحمت تلقی می‌كند. اختلاف از زمان صحابه وجود داشت و همگان نیز بر صواب بودند، بنابراین میراث كلاسیك ما به عنوان میراث كلاسیك مسلمانان به لحاظ درونی [میان مسلمانان] متنوع است و در آن، نظر اول و دوم و سوم و چهارم را می‌بینیم؛ و گرنه مذاهب چهارگانه ‌ای كه در اسلام با هم اختلاف و در عین حال همزیستی دارند، به چه معناست؟ حتی فقهای یك مذهب نیز با هم اختلاف دارند و با این حال همزیستی می‌كنند...» (الزین، ۱۳۸۹: ص ۶). همچنین دكتر احمد‌الطیب شیخ ‌الازهر در پاسخ به این سئوال روزنامه نگار النهار که "آیا از موضوع عصمت ائمه [علیهم السلام] به عنوان یك اختلاف عقیدتی میان شیعه و سنی، موضوع مهمتری وجود دارد؟" تاکید کرده است که : « میان سنی و شیعه اختلافی كه او را از اسلام خارج سازد، وجود ندارد. این بهره ‌برداری سیاسی از اختلاف است؛ در مورد مذاهب فقهی چهارگانه [اهل سنت] نیز چنین اتفاقی افتاد؛ همه اختلاف میان ما و آنها در مسئله امامت است. از نظر ما [اهل سنت]، امامت به اختیار و انتخاب مسلمانان است و پیامبر خدا (صلی ‌الله علیه و سلم) انتخاب رهبران و جانشینان آنها را به مسلمانان واگذار كرد. ولی آنها [شیعیان] می‌گویند كه پیامبر اكرم (صلی ‌الله علیه و سلم) امام علی كرّم ‌الله وجهه را به امامت برگزید. اگر شما بر این باور باشی كه علی در جانشینی پیامبر سزاوارتر از دیگران است، مشكلی نیست و اگر معتقد باشی كه امت، ابوبكر را برگزید، باز هم مشكلی نیست؛ مسئله در بهره‌ برداری‌ هاست. البته یك رشته مشكلاتی هم از سوی عوام به صورت دشنام مطرح است. ولی مسئله در بهره‌ برداری‌ های مغرضانه از این اختلاف‌ ها در ضربه زدن به وحدت امت است...» (الزین، ۱۳۸۹: ص ۶). [۴۸]ـ دكتر احمد‌الطیب شیخ ‌الازهر متعقد است: «... وقتی ماهواره‌ هایی باشد كه حكم به تكفیر شیعه می‌دهند، ما این را محكوم می‌كنیم و نمی‌پذیریم چون نه در قرآن و نه در سنت و نه در اسلام توجیهی برای آن نمی‌یابیم...» (الزین، ۱۳۸۹: ص ۶). [۴۹] Nilesat satellite [۵۰] Noursat satellite [۵۱] Stewart M. Hoover [۵۲] Knut Lundby [۵۳] Media Age [۵۴]ـ پاشنه آشیل (Achilles' heel / نقطه جراحت پذیر، نقطه زخم پذیر و نقطه ضعف)؛ دلالت بر ضعفی علی ‌رغم سلامت و قدرت عمومی دارد که می‌تواند منجر به زوال گردد. اگر چه ریشه اساطیری آن، اشاره بر آسیب‌پذیری فیزیکی دارد؛ اما در استعارات کنونی بر هر خصلتی که منجر به شکست شود، تعمیم داده می ‌شود (دانشنامه ویکی پدیا، ۲۰۱۰). [۵۵]ـ محسن پاك آیین (۲/۱۳۸۹) در مقاله ای با عنوان راهبردهای رسانه ‌ای برای مقابله با چالش ‌های فراروی وحدت اسلامی؛ طرحی با عنوان "راهبرد تقریب رسانه ‌ای در جهان اسلام" را پیشنهاد داده و در توضیح آن آورده است: تحقق شعار "اتحاد اسلامی" در حوزه بهره گیری شایسته از عنصر رسانه، ضرورت بررسی چگونگی تقویت سیاست "رسانه و تقریب" در میان مسلمانان جهان را از ابعاد گوناگون ایجاب می‌نماید. در فرآیند تدابیر تقریبی، سیاست رسانه‌ ای به مجموعه عواملی اطلاق می‌شود كه دولت‌ های اسلامی و علمای تقریبی از طریق آن در بلند مدت، الگوهای رفتاری و شیوه تفكر و زندگی ملت ‌های مسلمان را در جهتی كه تامین كننده منافع و خواست‌ های همگرایانه باشد هدایت می‌كنند. [۵۶]ـ مراحل فرآیند مدیریت پیام سازی و پیام رسانی در تمامی رسانه ها، عبارتند از: سیاست گذاری ارتباطی، برنامه ریزی ارتباطی، تولید پیام، اشاعه پیام و بازخوردگیری از مخاطبان هدف. [۵۷]ـ این مقاله در نوزدهمین کنفرانس بین ‌المللی وحدت اسلامی که در اسفند ماه سال ۱۳۸۸ برگزار شده بود؛ ارائه شده است. [۵۸]ـ ویژه حوزه های دینی، فروردین ماه سال ۱۳۸۶، شماره ۴۶. [۵۹]ـ این مقاله در چهارمین کنفرانس انجمن جهانی ارتباطات (۲۰۱۰) که در پنجم آبان ماه سال ۱۳۸۹ در دانشگاه ژان پل دوم لهستان برگزار شده بود؛ ارائه شده است.

چاپ كتاب تعلیم و تربیت در اسلام شهيد مطهري در افغانستان

Tue, 12 Oct 2010 06:28:32 GMT

به گزارش خبرگزاري تقريب(تنا) به نقل از روابط عمومي و اطلاع رساني سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي،اين كتاب توسط مؤسسه فرهنگي اخلاص به زبان پشتو ترجمه و در قطع رقعي و ۲۶۸ صفحه انتشاريافته است. استاد در ابتدای بحث خود به نگاه اسلام درباره تعلیم، آموزش و پرورش می‌پردازد و سپس این سوال را مطرح و پاسخ می‌گوید که"آن علمی که اسلام به آن دعوت کرده است چگونه علمی است؟" "تربیت انسان"، تعریف آن و بیان ماهیت آن از جمله مباحثی است که در این کتاب بدان پرداخته شده است. استاد در بخشی از گفتارهای خود به این سوال پاسخ می‌دهد که"از نظر اسلامی آن چیزی که در انسان باید پرورش یابد و در واقع به همان معنا تربیت بشود چیست؟" شهید مطهری در بخشی از گفتار چهارم خود در خصوص پرورش می‌گوید: «پرورش در واقع ساختن نیست آن‌طور که مثلاً خانه‌ای را می‌سازند. ساختن انسان مانند ساختن خانه نیست که اجزا و اشیائی را با هم ترکیب کنند و نظمی میان شان برقرار کنند. ساختن انسان پرورش یک موجود زنده یعنی پرورش استعدادی است که در موجود زنده وجود دارد». تفاوت تربیت و اخلاق موضوع مورد بحث دیگری است که در این کتاب بدان پرداخته شده است. استاد در این بحث معتقد است در مفهوم تربیت قداستی نخوابیده است لذا از آن برای حیوانات هم استفاده می‌شود در صورتی که کلمه اخلاق دارای نوعی قداست است لذا اختصاص به انسان دارد. پس از انجام این بحث استاد سپس به سوال معیار فعل اخلاقی چیست؟ پاسخ می‌دهد و بحث خود را پی می‌گیرد. "عوامل تربیت صحیح و کسب اخلاق صحیح از نظر اسلام"عنوان بحث مفصلی است که شهید مطهری موارد متعددی چون تعقل، تفکر،تعلم ، تقوي، تزکیه نفس، عبادت و ... را برمی‌شمارد و به توضیح آن می‌پردازد. كتاب«تعلیم و تربیت در اسلام» همچون بسیاری دیگر از کتب استاد مطهری منبع بسیار خوبی برای تحقیق و پژوهش در باب این موضوع است که می‌تواند پایه مناسبی برای انجام تحقیقات گسترده‌تر باشد.

بيداري اسلامي، حاصل وحدت مسلمين است

Thu, 17 May 2012 02:54:56 GMT

به گزارش خبرگزاری تقریب(تنا) از بجنورد، "آخوند عبدالله خوش نظر" مدیر حوزه علمیه اهل سنت تازه یاب مانه و سملقان(خراسان شمالی) در گفتگو با خبرنگار تقریب اظهارداشت:اگر ما مسلمین بخواهیم این خیزش اسلامی روز به روز گسترش یابد و حکومتی برپایه عدالت و اسلامی درجهان اسلام برقرار شود باید وحدت اسلامی را با تکیه برمشترکات مذهبی و دینی گسترش بدهیم. آخوند خوش نظر، وحدت را یک تلکیف شرعی قلمداد کرد و گفت:در شرایطی که دشمن ریشه اسلام و مسلمین را هدف گرفته است،مساله وحدت از اوجب واجبات است . وی تصریح کرد:اگر کشورها و امت اسلامی بخواهند در مقابل توطئه های استکبار وصهیونیست ها بایستند باید متفق و متحد باشند اگر بین این امت ها اختلاف باشد خواست دشمن را برآورده کرده ایم،باید دست از اختلاف برداریم و همه دست به حبل الله متین بزنیم. وی خاطرنشان کرد:حضرت محمد مصطفی (ص) الگوی کامل و جامعی برای سعادت جوامعه بشری به ویژه ملت های مسلمان بوده و تنها راه نجات بشر امروز بازگشت به معنویت و آموزهای دینی است. مدیر حوزه علمیه تازه یاب اضافه کرد:دشمنان وحدت مسلمانان را نشانه گرفته اند تا آن را به تفرقه تبدیل کنند از این جهت در جو و فضای کنونی تقویت و حفظ وحدت مسلمانان از همیشه لازم تر و مهمتر است. وی ادامه داد:وحدت كلید پررمز و راز تمامی موفقیت‌ها،پیروزی‌ها و كسب افتخارات بشر در تمام دوران است که باید مورد توجه تمام جوامع اسلامی قرار گیرد و به دور از شیعه و سنی بودن تنها به اتحاد و همدلی بیاندیشیم.

همگرایی اقوام لازمه وحدت امت اسلام است

Wed, 16 May 2012 04:07:27 GMT

به گزارش خبرگزاری تقریب (تنا) از سیستان و بلوچستان، آیت الله "عباسعلی سلیمانی" در جمع سران طوایف، بزرگان و معتمدان شیعه و سنی سیستان و بلوچستان اظهار داشت: سیاست و راهبرد نظام اسلامی ما تقویت فضای تفاهم و اخوت و برادری است. عضو مجلس خبرگان رهبری افزود: مطابق آموزه های دینی و قرآنی حفظ حرمت و رعایت حقوق شهروندی همه افراد حتی غیر مسلمانان محترم است و هیچ کس اجازه تعدی به حریم دیگران را ندارد. وی ادامه داد: در جامعه اسلامی هر کس به جای اصلاح راه فساد را درپیش بگیرد، به جای وحدت تفرقه ایجاد كند یا اینكه به جای دوستی، دشمنی را در جامعه ترویج دهد، بدون تردید ملعون و دور از رحمت الهی قرار دارد. آیت الله سلیمانی افزود: در برهه حساس کنونی امت اسلام در اقصی نقاط عالم و به تبع آن در كشورمان ایران بیش از هر چیز نیاز به اتفاق نظر و وحدت دارد. نماینده رهبر معظم انقلاب در امور اهل سنت سیستان و بلوچستان خطاب به معتمدان و بزرگان این استان افزود: موقعیتی كه شما در بین مردم دارید لطف و عنایت خداوند است كه باید از آن در جهت اصلاح امور جامعه و تقویت همگرایی اقوام و مذاهب استفاده کنید. آیت الله سلیمانی با تبیین دو موضوع خوف و رجا و اهمیت آن نزد مسلمانان، افزود: باید ضمن ترس از خداوند سبحان و بدون توجه به مقام و مسئولیت های زودگذر دنیوی از فرصت موقعیت شغلی و اجتماعی خودمان برای كمك به رشد جامعه اسلامی در ابعاد مختلف بهره ببریم. در این نشست همچنین مولوی "عبدالرحمن شهنوازی"، "ولی محمد كرد"، "حسین اسماعیل زهی" و "صالح محمد شهنوازی" از سرداران و بزرگان سیستان و بلوچستان با بیان دیدگاههای خود در مسائل مختلف اجتماعی بر ضرورت اتحاد و همگرایی در جامعه اسلامی و دوری از تفرقه بویژه در این استان مرزنشین تاكید كردند.

فتاواي آیت‌الله خامنه‌ای نقش بسزايي در تقريب مذاهب داشته است

Wed, 20 Oct 2010 07:21:08 GMT

به گزارش خبرگزاري تقريب (تنا): امام جماعت مسجد «الاسلام» ‌شهر واشنگتن دی‌سی در گفت و گوی تلفنی با مرکز خبر حوزه تصريح كرد: آیت‌الله خامنه‌ای، بهترین رهبر در جهان اسلام است و همان راه امام خمینی‌(ره) را ادامه می‌دهد. شيخ عليم موسي گفت: ایستادگی آیت‌الله خامنه‌ای و مردم ایران در برابر استکبار جهانی و قدرت‌های زورگو، مایه امید مسلمانان در نقاط مختلف جهان شده است. وی خاطرنشان کرد: چشم بسیاری از مسلمانان و آزادی‌خواهان جهان به جمهوری اسلامی ایران دوخته شده است و مردم ایران دارای نقش تاریخی در معرفی انقلاب اسلامی و اندیشه‌های امام خمینی‌(ره) هستند. شیخ علیم موسی ابراز داشت: رهبر ایران، شخصیتی خردمند و زمان‌شناس است که سربزنگاه در جریانات مربوط به امت اسلامی نقش‌آفرینی کرده است. وی در پایان تصریح کرد: بدون شک، پایداری مردم ایران در مسیر حق، به واسطه نقش هوشمندانه و خردورزانه رهبر ایران بوده است.

بودجه در نظر گرفته شده برای فعالیتهای قرانی در کشور

Wed, 16 May 2012 08:20:59 GMT

قائم مقام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رییس مرکز هماهنگی و توسعه فعالیت های قرآنی گفت : ۲ هزار میلیارد و و ۱۸۰ میلیون ریال در بودجه پارسال کشور به فعالیتهای قرآنی سازمان ها و دستگاههای اجرایی کشور در نظر گرفته شده است که از این میزان ۲ هزار میلیارد ریال امسال پرداخت می شود . حجت الاسلام حمید محمدی افزود: این بودجه بر اساس تفاهمنامه با ادارات و نهادهای فعال در زمینه فعالیت های قرآنی در چهار مرحله تخصیص می یابد . او گفت: این دستگاههای اجرایی ۲۵ درصد این اعتبار را به عنوان پیش‌ پرداخت ، ۲۵ درصد را بعد از ارائه طرح و برنامه و ۲۵ درصد سوم را پس از اجرای پنجاه درصد از طرح‌ها و برنامه‌هایشان دریافت می‌کنند. قائم مقام امور قرآنی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: ۲۵ درصد این اعتبار بعد از ارائه ۱۰۰ در ۱۰۰ گزارش کار اجرای طرح و برنامه‌های قرآنی این دستگاههای اجرایی پرداخت می شود. وی گفت : توسعه کمی و کیفی موسسه های قرآنی کشور از سیاست های مهم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. رییس مرکز هماهنگی و توسعه فعالیت های قرآنی افزود: تعداد موسسه های قرآنی کشور از ۱۸۲موسسه در ابتدای دولت دهم ، به هزار و ۱۸۲ موسسه افزایش یافته است. وی گفت: فعالیتهای قرآنی بانوان کشور در سال های اخیر افزایش قابل توجهی داشت و در برخی مناطق کشور ۸۵ درصد فعالیت های قرآنی با مشارکت بانوان انجام می شود.

نخستین جشنواره نوآوری‌های تبلیغ دینی برگزار می‌شود

Wed, 16 May 2012 06:56:33 GMT

حجت‌الاسلام "علی اصغر ثنایی" دبیر جشنواره نوآوری‌های تبلیغ دینی روز سه شنبه ۲۶ اردیبهشت در نشستی خبری که در سالن جلسات معاونت فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی قم برگزار شد، گفت: نخستین جشنواره نوآوری‌های تبلیغ دینی با سخنرانی آیت‌الله سبحانی، پنج شنبه بیست و هشتم اردیبهشت ماه در سالن اجتماعات فیضیه برگزار می‌شود.دبیر جشنواره نوآوری‌های تبلیغ دینی هدف از برگزاری این جشنواره را تجلیل از برترین‌های نوآوری‌ تبلیغ دینی عنوان کرد و ابراز داشت: مبلغانی که در عرصه تبلیغ برای فهم بهتر مخاطب با ابتکار و نوآوری اقداماتی را صورت داده‌اند در این مراسم تجلیل خواهند شد.وی با بیان اینکه این نخستین جشنواره نوآوری‌های تبلیغ دینی است، افزود: دبیرخانه این جشنواره از سوی شورای فرهنگی دفتر مقام معظم رهبری تصویب شده و جامعة المصطفی، اداره اوقاف، سازمان تبلیغات و اداره فرهنگ و ارتباطات اسلامی نهادهای همکاری کننده در برپایی این مراسم هستند.حجت‌الاسلام ثنایی با اشاره به اینکه فراخوان این جشنواره در یکم دی ماه سال ۹۰ از سوی دبیرخانه این همایش اعلام شد خاطرنشان کرد: ۳۰۸ طرح به دبیرخانه ارسال شد و با بررسی کمیته علمی و هیأت داوران چهل طرح به مرحله دوم و در نهایت شانزده طرح برگزیده شدند.وی با بیان اینکه ۹۸ درصد طرح‌های ارسال شده از برادران و ۲ درصد از خواهران است، اظهار داشت: ۱۵۵ طرح از استان قم، ۵۰ طرح از اصفهان، ۴۹ طرح از تهران، ۲۱ طرح از خراسان رضوی، ۵ طرح از خوزستان، ۴ طرح از گیلان و ۳ طرح نیز از مازندران به دبیرخانه جشنواره ارسال شده است.حجت‌الاسلام ثنایی رونمایی از تمبر یادبود جشنواره نوآوری‌های تبلیغ دینی را یکی از برنامه‌های این مراسم عنوان کرد و گفت: در این جشنواره از ۱۶ برگزیده این جشنواره تقدیر خواهد شد.دبیر جشنواره نوآوری‌های تبلیغ دینی همچنین افزود: در این مراسم از چهره‌های ماندگار عرصه تبلیغ؛ آیت‌الله حائری شیرازی، حجت‌الاسلام والمسلمین قرائتی، حجت‌الاسلام مهدی مظاهری و حجت‌الاسلام فیروزیان تقدیر خواهد شد.حجت‌الاسلام ثنایی از برپایی نمایشگاهی از فعالیت‌های تبلیغی ارائه شده در حاشیه این همایش خبر داد و عنوان کرد: نوآوری‌های تبلیغی به نام افراد ثبت خواهد شد و در قالب کتاب و مجله در اختیار طلاب قرارخواهد گرفت.

ايران اسلامی، نمونه بارز وحدت در جهان است

Tue, 15 May 2012 18:13:20 GMT

به گزارش خبرگزاری تقریب(تنا)ازبجنورد، "آخوند رحیم بردی صمدی" امام جمعه اهل سنت جرگلان در گفتگو با خبرنگار تقریب،رمز موفقیت جوامع اسلامی را در گرو اتحاد، وحدت کلمه و تمسک به دین اسلام و پیامبر اکرم(ص) دانست و اظهار داشت:پیامبر اکرم(ص) که محور همه خوبی ها و زیبایی هاست،بهترین الگو مسلمانان برای رسیدن به کمال و سعادت جاودانی می باشد.آخوند صمدی تصریح کرد:دشمنان اسلام همواره در راستای نابودی و تفرقه افکندن بین مسلمانان سراسر دنیا از هیچ نیرنگی کوتاهی نمی‌کنند و ما باید وحدت و یکدلی خود را روز به روز بین مذاهب اسلام گسترش دهیم.وی بیان داشت:مسلمانان جهان باید با تقویت وحدت، انسجام و یکپارچگی، توطئه ها و نقشه های شوم دشمنان اسلام را خنثی و نقش برآب کنند. خطیب جمعه اهل سنت جرگلان،مهمترین عامل یکپارچگی مسلمانان را تمسک به کلمه طیبه لااله الاالله و محمد رسول الله(ص) برشمرد و اطاعت از فرامین رهبر معظم انقلاب را تنها راه نجات از تفرقه و دسیسه های دشمنان اسلام و قرآن ذکر کرد. وی افزود:دشمنان اسلام برای رخنه در دین و تضعیف مسلمانان از هر روزنه اختلافی استفاده می کنند تا با تفرقه میان امت اسلامی نگذارند نهضت عظیم اسلامی شکل بگیرد. وی با اشاره به اینکه در عصر حاضر بیش از هر زمان دیگر به وحدت کلمه نیاز داریم، اظهار داشت:وحدت و همبستگی مسلمین باید در همه ایام وارد بطن جامعه شود و مختص یک زمان نباشد. آخوند صمدی، پیروزی انقلاب اسلامی ایران را نشات گرفته از وحدت و آموزه های دینی ذکر کرد و تصریح کرد: وحدت مثال زدنی مردم ایران در تمامی عرصه های ملی برای تمامی کشورهای جهان بعنوان یک الگو قلمداد می شود و این امر به برکت همبستگی مردم و در سایه پیروی از قرآن و مقام معظم رهبری به وقوع پیوست.

نگاه ها به الگویی که اسلام گرایان عرب ارائه می دهند

Wed, 16 May 2012 06:49:49 GMT

سیدمحی الدین ساجدیاسلام‌گرایان در هر كشوری از جهت سازماندهی یا اولویت‌ها با هم دیگر تفاوت دارند، اخوان‌المسلمین در تونس از همان ابتدا آمادگی خود را برای رسیدن به قدرت اعلام كرد اما در مصر ابتدا سعی داشت خود را از آن كنار بكشند و برای ریاست جمهوری نامزدی معرفی نكند.گرایش اخوانی و سپس سلفی برای نخستین بار در تاریخ معاصر مسئولیت اداره و آینده كشور را بر دوش خود احساس می‌كند و قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی به نظاره كردار آن‌ها نشسته‌اند.در گام اول، به نظر می‌رسد كه اسلام‌گرایان ـ چه اخوانی و چه سلفی ـ اولویت اصلی خود را به امور داخلی كشورهایشان می‌دهند. اخوانی‌ها ابتدا می‌خواهند راه‌حلی برای مشكلات اجتماعی و اقتصادی پیدا و بیناد نهادهای قدرت را پایه‌ریزی كنند. سلفی‌ها هم نیز می‌خواهند ابتدا قوانین شریعت را به اجرا بگذارند. اختلاف میان این دو بر سر تعیین اولویت اصلی در صحنه داخلی است و نه خارجی. این اختلاف از راه چارچوب‌های قانونی در مصر و تونس قابل حل است. این دو گروه اسلام‌گرا در مورد به تعویق انداختن اولویت‌های خارجی در سیاست‌های خارجی و سیاست‌های اقتصادی و رابطه با غرب و ارتباط با اسرائیل اتفاق نظر دارند.با گذشت بیش از یك سال از انقلاب در مصر و تونس، هنوز نگرانی از بازماندگان رژیم‌های سابق وجود دارد. انقلاب‌ها، ‌به سبب مرحله‌ای بودن و همچنین نداشتن رهبری واحد، نتوانسته‌اند جسارت پاك‌سازی این گروه عظیم را پیدا كنند و همچنان خطر بازگشت به گذشته یا جلوگیری از تعمیق انقلاب وجود دارد. چه كسی می‌تواند بگوید كه بازماندگان رژیم‌های سابق براحتی حاضر به كنار رفتن از قدرت‌اند؟ چه كسی می‌تواند بگوید كه غرب ـ حامی اصلی بن علی و مبارك ـ از این عده حمایت نمی‌كند تا همچون عامل فشار بر اسلام‌گرایان مورد استفاده قرار گیرند؟با این‌كه انقلاب‌های عربی اولویت را به مسائل داخلی می‌دهند، ولی مسائل منطقه‌ای و خارجی به انتظار نمی‌نشینند و بازیگر طلب می‌كنند. آیا اطمینان دادن به غرب در مورد مصون ماندن منافعش یا تدوام ارتباط با اسرائیل موجب می‌شود كه غرب در برخورد با اسلام‌گریان از خود تسامح نشان دهد و خود راه را برای این تجربه نوین در كشورهای عربی هموار سازد؟ اگر اسلام‌گرایان امروز درباره این منافع غرب سكوت می‌كنند، چه تضمینی وجود دارد كه فردا در برابر آن بایستند؟چگونه راشد الغنوشی، رهبر جنبش النهضه تونس، در واشنگتن می‌گوید كه اولویت اصلی وی تونس است و اولویت دیگران لیبی یا فلسطین و این‌كه او جز این نمی‌خواهد كه تجربه تونس موفق شود، ولی تونس را به یكی از دولت‌های محور ضد سوری تبدیل می‌كند و اجازه می‌دهد كه نشست «دوستان سوریه» در آن برگزار شود؟ چگونه الغنوشی به این محور می‌پیوندد، ولی در انستیتوی واشنگتن می‌گوید حاضر نمی شود تونس را در مقابل اسرائیل قرار دهد و می‌گوید :«در قانون اساسی تونس هیچ منعی برای رابطه با اسرائیل وجود ندارد»؟ جنبش النهضه چه الگویی به دست می‌دهد؟اسلام‌گرایان در تونس و مصر و لیبی در معرض تردید در قبال سیاست‌های آینده خود قرار دارند: چگونه حكومت می‌كنند؟ آیا قانون شرع را اجرا می‌كنند؟ آیا برای غیرمسلمانان حقوقی قائل می‌شوند؟ شاید این‌ها تردیدهای اصلی نباشند. اسلام‌گرایان در مصر و تونس تأكید می‌كنند كه نگرانی وجود ندارد و آن‌ها نمی‌خواهند قوانین شرع را یك‌باره اجرا كنند. سعی می‌كنند دولت‌های ائتلافی تشكیل دهند. حقوق شهروندی اقلیت‌های دینی را محترم می‌شمارند. این گرایش در انسجام كامل با اولویت‌های اقتصادی و اجتماعی آن‌ها قرار دارد. بیشترین گروهی كه به فكر سلفی برای اجرای فوری قوانین شرع و كنار گذاشتن اقلیت‌ها از مناصب اجرایی اعتراض دارد اخوان‌المسلمین است. سلفی‌ها اكثریت را در پارلمان‌های انقلابی در دست ندارند و فعلا نمی‌توانند خواسته‌های خود را اجرا كنند.تردید اصلی كه بر تجربه آینده اسلام‌گرایان تأثیر منفی می‌گذارد، تلاش برای جلب رضایت غرب است. اصل گفت‌وگو با غرب اروپایی و امریكا ایرادی ندارد، حساسیت‌ها درباره مضمون این گفت‌وگوها و زمان آن‌هاست. هیچ كسی در مورد برگزاری انتخابات سالم در این كشورها تردیدی ندارد و در رسیدن اخوانی‌ها به اكثریت پارلمانی تشكیك نمی‌كند. مشكل از جایی شروع می‌شود كه مثلا الغنوشی به مؤسسه واشنگتن ـ از طرف‌داران سرسخت اسرائیل ـ می‌رود و به آن‌ها اطمینان می‌دهد كه در صدد وحدت با هیچ كشور عربی یا فلسطین نیست و بر اختلاف خود با ایران و انقلاب ایران و حركت امام خمینی (س) انگشت می‌گذارد.شكی نیست كه نه تونس ایران است و نه انقلاب تونس همانند انقلاب ایران و نه الغنوشی همانند امام خمینی (س)، ولی این مسائل چه ارتباطی با غرب دارد؟ چرا این جنبش پر قدرت تونس اصرار دارد به غرب اطمینان دهد؟ مبارك و بن علی چون در داخل محبوبیت و مشروعیت نداشتند، ناچار بودند به پاریس و واشنگتن بروند تا مشروعیت را از خارج كسب كنند؛ ولی جنبش النهضه چه نیازی به كسب حمایت غرب دارد؟ آیا اولویت اسلام‌گرایان در تونس و مصر و لیبی باید اطمینان‌بخشی به غرب باشد تا از تهمت تندوری به كنار باشند و از تحریم‌های اقتصادی به دور؟مسئله اصلی منبع و مصدر مشروعیت است؟ شرع یا مردم؟ بحث درباره توافق یا تعارض میان این دو منبع است. اسلام‌گرایان این بحث را پشت سر گذاشته‌اند، ولی نگرانی از كسب مشروعیت خارج باید بیرون از مدار بحث قرار گیرد. مردم در كشورهای عربی برای كسب عزت و استقلال قیام كردند. این امور با توضیح مقاصد برای غرب حامی رژیم‌های گذشته حاصل نمی‌شود كه چشم خود را بر سركوب اسلام‌گرایان در مرحله قبل از انقلاب بسته بودند.وضعیت مصر، به سبب موقعیت ژئوپولتیك و نقش‌آفرینی در كشمكش با اسرائیل و سابقه تاریخی در دو زمینه اسلامی و عربی، حساس‌تر است. بعد از انقلاب و بعد از انتخابات پارلمانی و در آستانه انتخابات ریاست جمهوری خبرهای زیادی از دیدار مسئولان اخوانی و امریكایی منتشر می‌شود. آیا امریكایی‌ها در این گفت‌وگوها به خاطر حمایت همه جانبه از رژیم مبارك عذرخواهی كرده‌اند؟ و یا برعكس از اخوانی‌ها خواسته‌اند كه بازی دمكراسی مورد پسند غرب را اجرا كنند و به قرارداد كمپ دیوید دست نزنند؟چرا اسلام‌گرایان باید درباره كمپ دیوید سكوت كنند؟ چرا این پیمان را قراردادی بین‌المللی می‌دانند كه باید به آن احترام گذاشت؟ اگر اعتراضی از اسلام‌گرایان در این مورد به گوش می‌رسد، در مقابل تهدید واشنگتن به قطع كمك‌های اقتصادی به مصر است. عصام العریان تهدید می‌كند كه این پیمان بر اساس كمك امریكا به مصر استوار است و نه این‌كه با اصول اسلامی مورد پذیرش اخوان‌المسلمین منافات دارد.اخوان‌المسلمین، به عنوان بزرگ‌ترین و مردمی‌ترین جنبش اسلام‌خواه عرب، چه «الگوی اخلاقی» را نشان می‌دهد؟ این گروه براحتی تعهد خود مبنی بر معرفی نكردن نامزد در انتخابات ریاست جمهوری را زیرپا گذاشت، بدون آن‌كه بتواند دلیل قانع كننده‌ای عرضه كند. آیا «الگوی اقتصادی» این گروه همان شروط بانك جهانی و صندوق بین‌المللی پول خواهد بود؟اگر انقلاب‌ها ساخته و پرداخته غرب بودند، مورد احترام قرار می‌گرفتند. اگر غرب مسلط بود و همه امور را در دست داشت، نمی‌گذاشت اصلا این انقلاب‌ها رخ دهند. آن‌كه عقب نشست غرب است و آن‌كه جلو آمد اسلام‌گرایان و مردم منطقه‌اند. اسلام‌گرایانی كه سال‌ها در مقابل استبداد متحدان امریكا و اسرائیل و غرب مقاومت كردند و این متحدان را برانداختند، در واقع به تضعیف سیطره امریكا در خاورمیانه كمك كرده‌اند. آن‌كه باید واهمه داشته باشد غرب است و نه اسلام‌گرایان. غرب از اسلام‌گرایان عرب می‌خواهد كه جبهه‌ای در مقابلش تشكیل ندهند. تردید اصلی غرب در همین امر نهفته است كه اسلام‌گرایان عرب تا چه زمانی خود را از جبهه ضد غرب دور نگه می‌دارند. اسلام‌گرایان در كشورهای عربی باید روابط خود را با دیگر كشورهای اسلامی تقویت كنند. اگر ارتباط با ایران و كشورهای قدرتمند غیرغربی استحكام یابد، امریكا و اروپا شتاب‌زده درپی راه‌اندازی طرح‌های مشترك اقتصادی با این دولت‌ها برخواهند آمد و از گذشته خود عذرخواهی خواهند كرد.این احتمال وجود دارد كه، در صورت گرایش اسلام‌گرایان به جبهه غیرغربی، امریكا و اروپا درپی تحریم و مجازات آن‌ها برآیند. شاید این بهایی باشد كه اسلام‌گریان باید آن را بپردازند. اسلام‌گرایان در مقدمه جبهه ضد منافع امریكا و غرب و اروپا قرار دارند و می‌خواهند عزت و استقلال را برای ملت‌های خود به ارمغان بیاورند. اگر غرب آن‌ها را محاصره و مجازات نكند، جای شگفتی و هم تردید است.