تاریخ انتشار۶ اسفند ۱۳۹۸ ساعت ۱۰:۳۶
کد مطلب : 452689

راهبردهای وحدت و تقریب مذاهب اسلامی(1)/مروری بر رهنمودهای مقام معظم رهبری

رهبر معظم انقلاب که بیشترین بیانات را در خصوص وحدت و تقریب مذاهب اسلامی در مناسبتها و دیدارهای مختلف داشته اند، به عنوان یک رهنمود بارها به تعریف وحدت و تبیین مقصود و منظور نظام اسلامی از آن پرداخته اند.
راهبردهای وحدت و تقریب مذاهب اسلامی(1)/مروری بر رهنمودهای مقام معظم رهبری
حوزه اندیشه خبرگزاری تقریب:

مهم ترین مسئله در فرایند گفتگو و تعاملات میان طرفهای قضیه از جمله بین مذاهب اسلامی داشتن فهم مشترک از موضوع مورد گفتگو؛ یعنی وحدت است؛ زیرا تا دقیقاً مشخص نشود منظور و مقصود از عبارت وحدت اسلامی یا تقریب مذاهب چیست و هرکس یا مذهبی براساس فهم و برداشت خود با آن مواجه شود، هیچ گاه اهداف مورد نظر، محقق نشده و گفتگوها به نتایج مفیدی منتج نخواهد گشت. از این رو رهبری معظم انقلاب که بیشترین بیانات را در خصوص وحدت و تقریب مذاهب اسلامی در مناسبتها و دیدارهای مختلف داشته اند، به عنوان یک رهنمود بارها به تعریف وحدت و تبیین مقصود و منظور نظام اسلامی از آن داشته اند، ایشان یکی از عوامل تفرقه­آمیز را «مفاهیم مشتبه» دانسته، می­گویند: «یکی از چیزهایی که این وحدت را خدشه­دار می­کند، مفاهیم مشتبهی است که دائماً در فضای ذهنی مردم پرتاب می­شود. هرکس هم آنها را به گونه­ای معنا می­کند. یک عده از یک طرف، یک عده از آن طرف؛ جنجال و اختلافِ غیر لازم درست می­شود. البته دشمن در همه این مسائل سود می­برد» (26/1/1379). ایشان ضمن رد برداشتهای غلط از مفهوم وحدت، تصریح می­کنند: «در ابتدا باید معلوم‌ کنیم‌ که‌ مقصود ما از وحدت‌ مسلمانان‌ چیست‌؟ آیا مقصود این‌ است‌ که‌ مسلمانان‌ از مذهب‌ خود دست‌ بردارند و به‌ مذهب‌ دیگری‌ اعتقاد پیدا کنند و عمل‌ نمایند؟ نه‌، مقصود این‌ نیست‌. ما وقتی‌ به‌ وحدت‌ دعوت‌ می‌کنیم‌، مقصود ما این‌ نیست‌ که‌ فرق‌ مسلمانان ـ اعم‌ از شیعه‌ و سنی‌ ـ یا فرقی‌ که‌ داخل‌ تشیع‌ و تسنن‌ هستند، موظف‌ و مجبورند که‌ از عقیده خود دست‌ بردارند و به‌ عقیده‌ سومی‌ یا به‌ عقیده طرف‌ مقابل‌، گرایش‌ پیدا کنند ... مراد ما از وحدت اسلامى، یکى شدن عقاید و مذاهب اسلامى نیست ... مراد ما از وحدت دنیاى اسلام، عدم تنازع است: «وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا» (انفال، 46) تنازع نباشد، اختلاف نباشد» (19/7/1368 و 30/5/1385).

ایشان مجدداً ضمن طرح برداشتهای نادرست از وحدت، معنای مورد نظر را مطرح و تأکید می­کنند: «منظور ما از وحدت چیست؟ یعنى همه مردم یکسان فکر کنند؟ نه. یعنى همه مردم یک نوع سلیقه سیاسى داشته باشند؟ نه. یعنى همه مردم یک چیز را، یک شخص را، یک شخصیت را، یک جناح را، یک گروه را بخواهند؟ نه؛ معناى وحدت اینها نیست. وحدت مردم؛ یعنى نبودن تفرق و نفاق و درگیرى و کشمکش. حتى دو جماعتى که از لحاظ اعتقاد دینى مثل هم نیستند، مى‌توانند اتحاد داشته باشند؛ مى‌توانند کنار هم باشند؛ مى‌توانند دعوا نکنند» (26/1/1379).

ایشان در فرازی دیگر در تشریح بیشتر مفهوم وحدت و پاسخ به شبهات ایجاد شده می­گویند: «ما می‌گوییم‌: ای‌ مسلمانان‌ عالم‌! در هر جای‌ دنیا که‌ هستید، اگر باهم‌ دشمنی‌ نکنید، علیه‌ هم‌ مبارزه‌ و جنگ‌ نکنید و دشمنان‌ و دوستانتان‌ را بشناسید، وضع‌ زندگی‌ شما با آنچه‌ که‌ امروز است‌، تفاوت‌ خواهد کرد ... ما نمی‌گوییم‌ که‌ سنیهای‌ عالم‌ بیایند شیعه‌ بشوند، یا شیعه‌های‌ عالم‌ دست‌ از عقیده‌شان‌ بردارند. ما چه موقع به عالم تسنن گفته­ایم که منظورمان از وحدت این است که شما شیعه بشوید؟! ما چنین چیزی نگفته­ایم. ... حرف‌ ما در هفته‌ وحدت‌ و به‌ عنوان‌ پیام‌ وحدت‌ این‌ است‌ که‌ مسلمانان‌ بیایند باهم‌ متحد بشوند و با یکدیگر دشمنی‌ نکنند. محور هم‌ کتاب‌ خدا و سنت‌ نبی‌اکرم(ص) و شریعت‌ اسلامی‌ باشد. این حرف، حرف‌ بدی‌ نیست‌. این‌ حرف‌، حرفی‌ است‌ که‌ هر عاقل‌ بی‌غرض‌ و منصفی‌، آن‌ را قبول‌ خواهد کرد» (19/7/1368).

مقام معظم رهبری در پیام نوروزی خویش در سال 1386، ضمن اعلام موضوع وحدت ملی و انسجام اسلامی به عنوان شعار سال، به تعریف وحدت ملی و انسجام اسلامی پرداخته و می­گویند: «امسال، سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی است؛ یعنی در درون ملت ما اتحاد کلمه همه آحاد ملت و قومیتهای گوناگون و مذاهب گوناگون و اصناف گوناگون ملی؛ و در سطح بین‏المللی، انسجام میان همه مسلمانان و روابط برادرانه میان آحاد امت اسلامی از مذاهب گوناگون و وحدت کلمه آنها، ... معنای اتحاد بین ملتهای اسلامی این است که در مسائل مربوط به جهان اسلام همسو حرکت کنند و به یکدیگر کمک کنند و در داخل این ملتها سرمایه­های خودشان را بر علیه یکدیگر به کار نبرند» (1/1/1386).

روشنگریهای رهبر معظم انقلاب در رابطه با مفهوم و مقصود از دعوت امت اسلامی به وحدت و ایجاد مفاهمه مشترک موجب گردید تا بستر و فضای گفتگو و تعامل نتیجه­بخش برای عالمان و اندیشمندان مسلمان در داخل کشور و جهان اسلام فراهم شود و زمینه تفسیرهای غلط و بهانه­جویی و فتنه­انگیزی دشمنان از بین برود.

انتهای پیام/
نام شما
آدرس ايميل شما