تاریخ انتشار۴ تير ۱۳۹۸ ساعت ۱۰:۱۴
کد مطلب : 426520
چهاردهمین نشست از سلسله نشست‌های سه‌شنبه های تقریبی؛

گسترش تقریب به عنوان یک باور دینی و اعتقادی /نقطه عطف فقه مقارن فتوای مقام معظم رهبری است

نماینده حقوقی دانشگاه مذاهب اسلامی گفت: استعمار تقریب باعث سنگ اندازی در مفهموم تقریب می‌شود، اگر میخواهیم این حرکت مثمر ثمر باشد باید اندیشه تقریبی را در جهان اسلام نهادینه کنیم و به عنوان یک موضوع اساسی در دستور کار قرار دهیم.
گسترش تقریب به عنوان یک باور دینی و اعتقادی /نقطه عطف فقه مقارن فتوای مقام معظم رهبری است
به گزارش خبرنگار حوزه اندیشه خبرگزاری تقریب، حامد رستمی نجف آبادی عضو هیئت علمی گروه فقه و حقوق دانشگاه مذاهب اسلامی و نماینده حقوقی این دانشگاه در نشست سه شنبه های تقریبی خبرگزاری تقریب، به تشریح مفهوم تقریب پرداخت و گفت:تقریب در معنای عام، جنبش نزدیکی ادیان است و در معنای خاص، جنبش نزدیکی مذاهب اسلامی است که اخیرا و در دوره معاصر مطرح شده و تلاشی از سوی علما و اندیشمندان جهان اسلام برای نزدیک شدن مذاهب و رفع خصومت بین شیعه و اهل سنت است؛ در رأس تقریب به معنای عام، امام موسی صدر و در رأس تقریب به معنای خاص علامه محمد تقی قمی را داریم.

رستمی نجف آبادی در مورد پیشینه تقریب گفت: اولین قدم در زمینه تقریب را سید جمال الدین اسد آبادی برداشت و با مجله عروة الوثقی در این زمینه مؤثر عمل کرد و توانست حمایت کشورهای اسلامی را بگیرد، پس از سید جمال به عنوان اولین چهره تقریبی، شیخ محمد عبده این رسالت را بر دوش گرفت و همان دغدغه های سید جمال را داشت با این تفاوت که وی به فقه مقارن و فلسفه حقوق در اجتهاد پرداخت.

وی افزود: بعد از شیخ محمد عبده، علامه محمد تقی قمی بود که نقش مهمی در این زمینه ایفا کرد، با وجود اینکه یک مصلح به تمام معنی در جهان اسلام بود، مغفول واقع شده است؛ وی با کمک علمای الازهر دارالتقریب مصر را تأسیس کرد، ولی در آن زمان کج فهمی و بدفهمی از مفهوم تقریب و حرکتی که ایشان آغاز کرد وجود داشت و گمان می کردند، حرکت ایشان به معنی شیعه کردن سنی هاست، اما در واقع صرفا اندیشه‌ها، نظرات و تفکرات اسلامی و تمرکز بر روی نقاط مشترک است.

عضو هیأت علمی دانشگاه مذاهب اسلامی ادامه داد: شیخ محمد تقی قمی سپس به قم رفت و حرکتی که در قاهره آغاز کرده بود را برای آیت الله بروجردی تشریح کرد؛ آیت الله بروجردی هم
از ایشان حمایت مالی و معنوی به عمل آورد و بعد مکاتباتی در این زمینه بین آیت الله بروجردی و شیخ شلتوت شکل گرفت؛ در آن زمان در مصر دید تقریبی وجود نداشت، علامه محمد تقی قمی این حرکت را شروع کرد و در زمان شیخ عبدالمجید سلیم رونق گرفت و مکاتباتی که بین شیخ شلتوت و آیت الله بروجردی شکل گرفت،  زمینه ساز فتوای شیخ شلتوت شد.

وی افزود: بعد از شیخ شلتوت در زمینه تقریب با نوعی رکود مواجه شدیم  و موانعی بر سر راه آن به وجود آمد، که از جمله این موانع، وهابیت و گروه‌های تکفیری و کج فهمی ها  و تعصبات کورکورانه بود؛ پس از آنکه علامه قمی از مصر به پاریس رفت و در آنجا درگذشت، این حرکت بیشتر دچار رکود شد تا اینکه در سال 1369 و تحت منویات مقام معظم رهبری مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی شکل گرفت و در سال 1371 دانشگاه مذاهب اسلامی تأسیس شد که حرکتی عملی در جهت تقریب بود و بیشتر باید مورد حمایت مادی و معنوی قرار بگیرد.

وی با اشاره به این مطلب که نقطه عطف فقه مقارن، فتوای مقام معظم رهبری مبنی بر عدم توهین به مقدسات پیروان مذاهب بود، گفت: دانشگاه مذاهب اسلامی اخیرا کرسی های نظریه پردازی در زمینه های فقه مقارن و تمدن نوین اسلامی راه اندازی کرده  و کمیسیون های تقریبی را برگزار کرده است که این اقدامات می‌تواند در زمینه وحدت بین مذاهب تاثیر گذار باشد.

رستمی نجف آبادی  با اشاره به این مطلب که ما باید تعامل بین نخبگان و مصلحان  کشوری داشته باشیم، گفت: اگر بتوانیم در زمینه منویات مقام معظم رهبری تمامی بزرگان جهان اسلام را متحد کنیم، می‌توانیم این ادعا را داشته باشیم که گام های موثری را در ایجاد وحدت و برادری برداشته‌ایم.

عضو هیئت علمی دانشگاه مذاهب اسلامی تاکید کرد: در سال 97 کلیه سرفصل‌های دانشگاه مذاهب اسلامی در رشته فقه و حقوق به روز و از کشور‌های دیگر جذب دانشجو شده است که این خود به پیشرفت مسئله تقریب در جهان اسلام کمک کرده است؛ در دانشگاه مذاهب اسلامی باید طرحی پایه ریزی شود که حداقل دانشجویان جذب اینگونه رشته‌های نوظهور
شوند.

وی افزود: در فقه مقارن اغراض سیاسی بسیار زیادی از جمله مسئله وهابیت و گروه های تکفیری وجود دارد که مانع از مطرح شدن برخی تفکرات در زمینه تقریب مذاهب می‌شود.

رستمی تصریح کرد: متاسفانه ما امروزه شاهد این هستیم که برخی از اساتید و نخبگان در زمینه تقریب و وحدت بین مذاهب اسلامی دچارکج فهمی شده‌اند و به مسئله تقریب از نگاه دیگری می‌نگرند که متاسفانه این موضوع مورد سوء‌استفاده تکفیری‌ها قرار ‌می‌گیرد؛ از سوی دیگر علما و اندیشمندان جهان اسلام کمتر فقه مقارن و تقریبی بررسی کرده و اغلب این فقه را به مذاهب اربعه اهل سنت نسبت داده‌اند.

عضو هیئت علمی دانشگاه مذاهب اسلامی اظهار داشت: بعضی از مباحث در حوزه تقریب از جمله ارتباط با سایر کشورهای اسلامی هنوز عملی نشده است تا بتوانیم به عنوان یک مبلغ بین المللی، مسئله تقریب را نهادینه سازی نماییم؛ تقریب به عنوان یک باور دینی و اعتقادی است و باید این مسئله مهم را گسترش دهیم، نقطه مقابل بحث تقریب، تکفیراست که می‌توان از آن به عنوان یک نقطه ضعف یاد کرد؛ استعمار تقریب باعث سنگ اندازی در مفهموم تقریب می‌شود، اگر میخواهیم این حرکت مثمر ثمر باشد باید اندیشه تقریبی را در جهان اسلام نهادینه کنیم و به عنوان یک موضوع اساسی در دستور کار قرار دهیم.

 وی با بیان اینکه علمای اهل سنت در احکام فقهی مربوط به تقریب تعاملات خوبی را با علما شیعه دارند، گفت: با گسترش وحدت و اتحاد بین علما و اندیشمندان حوزه تقریب می‌توانیم شاهد رشد روزافزون این امر مهم در جهان اسلام باشیم.

رستمی با اشاره به ضرورت تاسیس شعب دانشگاه مذاهب اسلامی در کشور های مختلف گفت: با این اقدام میتوانیم شاهد گام های نوظهوری برای کشور هایی غیر از ایران در زمینه تقریب مذاهب باشیم؛ چراکه دانشگاه مذاهب اسلامی مسئول شناساندن و تربیت دانشجویان بر اندیشه تقریبی است؛ این دانشگاه با کشورهایی چون روسیه و اندونزی تفاهم نامه هایی را منعقد کرده
است که برای شروع پرورش اندیشه های تقریبی در جهان غیر از اسلام خوب است اما کافی نیست.

عضو هیئت علمی دانشگاه مذاهب اسلامی با اشاره به نظریه‌های فقهی و وحدت گرایانه امام موسی صدر گفت: متاسفانه در عصر امروز از اینگونه علمای شایسته در تقریب نمونه های کمی داریم؛  در اندیشه‌های تقریبی فقط نباید به دنبال مذاهب باشیم بلکه باید ادیان هم در زمره اهداف بلند مدت خود قرار دهیم.

وی با بیان اینکه بحث تقریب مظلوم واقع شده است و جا نیفتاده است، اظهار کرد:برای عملی شدن بحث تقریب باید به آن اعتقاد قلبی داشته باشیم  و در این صورت است که به سرمنزل مقصود می رسد و گرنه در حد یک غرض سیاسی کوتاه مدت باقی خواهد ماند.

حامد رستمی نجف آبادی در بخشی از این نشست خاطر نشان کرد:برگزاری نشست سه شنبه های تقریبی در خبرگزاری تقریب اقدام بسیار مبارکی است و باید بیش از پیش استمرار داشته باشد؛خبرگزاری تقریب  به عنوان یک خبرگزاری جهان اسلام کمتر مورد توجه قرار گرفته است در حالی که پتانسیل آن را دارد که از نخبگان و حوزوی‌های طراز اول و علما و مراجع دعوت کند تا در نشست‌های مذکور، فقه مقارن را تببین کنند.

وی همچنین تأکید کرد که بزرگترین راهکار عملی برای تحقق وحدت، نشست و برخاست و زندگی مشترک و مسالمت آمیز بین شیعه و اهل سنت است، اگر تقریب  برای مسؤولان و اندیشمندان یک هدف راهبردی و کلان باشد به سرمنزل مقصود می رسد، اما تا زمانی که به آن به عنوان یک هدف موقت و آلوده به اغراض سیاسی نگاه شود، به جایی نمی رسد.

عضو هیأت علمی دانشگاه مذاهب اسلامی همچنین با تأکید بر اینکه، محصولات تقریبی و فقهی را باید به زبان لاتین به جامعه بین الملل عرضه کنیم، اظهار کرد: متأسفانه ما تاکنون نتوانسته ایم اندیشه های تقریبی را به زبان لاتین ترجمه و به جهان منتقل کنیم و کسانی که در جستجوی فهمی از این مطلب بوده اند ممکن است به منابع وهابی و ناصحیح مراجعه کنند.
 
انتهای پیام/
 
نام شما
آدرس ايميل شما