تاریخ انتشار۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۸ ساعت ۲۱:۲۱
کد مطلب : 420737

ماموریت برجامی روی جاده ابریشم

 اصلی ترین و مبنایی ترین چالشی که امروز ایران و قدرت های شرقی را کنار هم قرار می دهد حاکمیت یکجانبه گرایی بر رفتار و سیاست های کاخ سفید است؛ وضعیتی که می تواند بسیاری از منافع و معادلات مبتنی بر ثبات، تعامل، همکاری و توسعه را در جهان کنونی به هم بریزد.
ماموریت برجامی روی جاده ابریشم
به گزارش حوزه سایر رسانه ها خبرگزاری تقریب، «محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه امروز در پایان سفر آسیایی خود، پکن را به مقصد تهران ترک کرد.

ظریف این سفر یک هفته ای را از روز یکشنبه بیست و دوم اردیبهشت ماه آغاز کرد که نخستین مقصد وی ترکمنستان بود. وی پس از رایزنی با سران این کشور، دوشنبه شب راهی دهلی نو شد.

در ادامه و پنجشنبه هفته گذشته، گفت وگوهای ظریف با مقامات توکیو صورت گرفت تا در نهایت وزیر امور خارجه کشورمان پایان هفته را میهمان همتای چینی خود باشد.

نگاهی کوتاه به برنامه سفر آسیایی ظریف
اصلی ترین دستورکار ظریف در عشق آباد، مذاکره با رئیس جمهوری و وزیر امور خارجه ترکمنستان جهت توسعه همکاری در بخش های ترانزیت و انرژی، مبارزه با مواد مخدر و افزایش تجارت بود. دو طرف همچنین بر اهمیت حسن همجواری و همکاری های فرهنگی تاکید کردند.

ظریف در سفر به هند یعنی دومین مشتری بزرگ نفت ایران پیش از تشدید تحریم های نفتی آمریکا، پیگیر توافقات دی ماه پارسال در دهلی نو شد؛ توافق هایی پیرامون نحوه فعالیت و سرمایه گذاری هندی ها در بندر چابهار که از تحریم های واشنگتن معاف شده و همچنین مبادلات نفتی که قرار است پس از انتخابات سراسری این کشور در مورد آن تصمیم گیری قطعی صورت گیرد.

یکی دیگر از موارد توافق تهران و دهلی نو، استفاده از سازوکار روپیه برای تسویه مبادلات دوجانبه با محوریت فعالیت مالی یک بانک معتبر بانک هندی و همکاری آن با یک بانک ایرانی بود.

رخدادی که در جریان حضور ظریف در هند مورد توجه رسانه ها قرار گرفت و وزیر امور خارجه را به واکنش واداشت، عملیات خرابکاری در گلوگاه نفتی امارات یعنی «الفجیره» بود. ظریف روز سه شنبه در دهلی نو اظهار داشت قابل پیش بینی بود که برخی تندروهای در آمریکا و منطقه بخواهند با عملیاتی از این دست منطقه را به آشوب بکشانند.

به این ترتیب، تشریح اهداف تیم تندرو ضد ایرانی موسوم به تیم «ب» متشکل از «جان بولتون»، «بنیامین نتانیاهو»، «محمد بن سلمان» و «محمد بن زاید» از موضوعاتی بود که ظریف در این سفر و در گفت وگوهای سیاسی و رسانه ای خود به طور مستمر دنبال کرد و بارها تبعات سیاست های آشوب زای رادیکال های آمریکا و منطقه را یادآور شد.

بخش مهمی از گفت وگوهای ظریف با نخست وزیر و وزیر امور خارجه ژاپن به مسائل منطقه ای و روابط دوجانبه تهران و توکیو اختصاص یافت. مقامات ژاپنی که در کنار کشورهایی چون عراق و عمان در اوج تنش ها میان تهران و واشنگتن طرح میانجیگری را مطرح ساخته بودند، صراحتا اعلام داشتند که از بروز ناامنی و بی ثباتی در خاورمیانه به شدت نگرانند و از همه توان خود بهره می جویند تا برجام به عنوان سند تضمین آرامش در منطقه را پابرجا نگاه دارد.

در چین نیز دیدار وزرای امور خارجه دو کشور در مورد راه های حفظ توافق هسته ای ایران و 1+5 به گفت وگو پرداختند. وزیر امور خارجه چین بار دیگر ضمن رد تحریم های آمریکایی اعلام داشت که کشورش از ایران برای حفاظت از منافع مشروعش حمایت قطعی را به عمل می آورد.

یکی از مهمترین رویدادهای مرتبط با روابط ایران و چین در جریان سفر آسیایی ظریف، افزایش هشدارهای واشنگتن علیه دو کشور بود. پس از انتشار گزارش هایی از ذخیره نفت ایران در یکی از بنادر چین، بار دیگر آمریکایی ها به پکن در مورد نقض تحریم های ایران هشدار دادند.

از سوی دیگر اقدام آمریکا علیه شرکت چینی «هواوی» و نیز شاخ و شانه کشیدن کاخ سفید برابر چین برای بازداشتن رهبران این کشور از اقدام تلافی جویانه در جنگ تعرفه ای سبب شد تا پکن مواضعی جدی را برابر دولت «دونالد ترامپ» اتخاذ کند.

در این پیوند، سخنگوی وزارت امور خارجه چین در واکنش به تهدیدهای آمریکا درباره افزایش تعرفه گمرکی محصولات چینی تصریح کرد: پکن تمایلی به ورود به جنگ تجاری ندارد اما از آن هراسی نیز ندارد. ما هرگز مقابل فشارهای خارجی تسلیم نمی شویم و قاطعانه از حقوق و منافع قانونی خود دفاع خواهیم کرد.

در موضع گیری مشابهی برابر تهدیدات واشنگتن، ظریف نیز در چین ضمن تاکید بر تلاش تهران برای دفاع از منافع جمهوری اسلامی ایران بیان داشت: ایران جنگ نمی خواهد و خواستار صلح و ثبات در خلیج فارس است.

ایران، شرکای شرقی و اهداف مشترکی در مقابله با یکجانبه گرایی
از سالگرد خروج آمریکا از برجام که جمهوری اسلامی ایران در واکنش به عدم مسوولیت پذیری سایر اعضای توافق هسته ای خصوصا اروپایی ها اقدام به کاهش تعهدات هسته ای کرد تا امروز، پایتخت های شرقی مهمترین مقاصد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بوده اند.

در زمان اعلام کاهش تعهدات برجامی که البته بر اساس مفاد همین توافق صورت گرفت، ظریف برای رایزنی با مقامات روسیه در این کشور به سر می برد و در موضع گیری های متعدد به تشریح دلایل و حمایت از این تصمیم می پرداخت. همزمان، رهبران کرملین نیز تصریح داشتند که مسوولیت و تبعات تضعیف و فروپاشی برجام متوجه آمریکایی ها است و مسکو از مواضع برجامی تهران به طور جدی حمایت می کند.

نگاه ویژه ایران به گسترش همکاری های سیاسی، اقتصادی و امنیتی با شرکای شرقی نه تنها در دوره تضعیف برجام که در دوره شکوفایی این توافق نیز جریان داشت؛ دوره ای که برخی ناظران گمانه زنی هایی بی مبنا را درباره گرایش تهران به سوی همکاری با قدرت های اروپایی و کمرنگ شدن همکاری های شرقی مطرح می کردند.

اکنون نیز منافع مشترک زیادی وجود دارد که ایران و شرکای شرقی را به هم نزدیک می سازد. آنچنان که وزیر امور خارجه چین در دیدار با ظریف اظهار داشت وضعیت بسیار مهمی در جامعه بین المللی و منطقه شکل گرفته که به سرعت هم درحال تحول است به همین دلیل لازم است دو کشور ارتباطات و همکاری هایشان را در این شرایط تقویت کنند.

اشاره «وانگ یی» به تهدیدات واحدی بود که از جانب غرب به خصوص دولت کنونی آمریکا متوجه نظام بین الملل و به طور ویژه قدرت های شرقی است. وزیر امور خارجه چین تاکید کرد «توافق هسته ای حافظ اقتدار سازمان ملل و اصول و هنجارهای بین المللی است و منازعاتی که اکنون به توافق هسته ای پیوند خورده، نشانه ای آشکار از برخورد یکجانبه گرایی و چند جانبه گرایی است و یک تحول تاریخی را نمایندگی می کند.»

اکنون کشوری نظیر چین که در راهبرد امنیتی دولت ترامپ در کنار روسیه، ایران و کره شمالی به عنوان کانون های اصلی تهدید شناسایی و توقف رشد فزاینده قدرت اقتصادی اژدهای زرد به هدف اساسی سیاست تجاری واشنگتن مبدل شده، قصد دارد تا از طرقی چون تمرکز بر پروژه «جاده ابریشم جدید» راه ترقی در سلسله مراتب جهانی را در پیش گیرد.

قدرت هایی چون هند نیز در هزاره سوم میلادی که هزاره آسیایی نام گرفته، قصد دارند تا جهشی خیره کننده را در قدرت ملی و جایگاه بین المللی خود به نمایش بگذارند.

برای کشورهایی چون ژاپن و روسیه نیز برقراری امنیت در نقطه حساسی چون خاورمیانه به دلایل گوناگون اقتصادی و سیاسی از اهمیتی حیاتی برخوردار است.

این در حالی است که یکجانبه گرایی آمریکا اکنون به بزرگترین چالش برای منافع و اهداف کلان قدرت های شرقی مبدل شده است و همین موضوع ضرورت همگرایی را با ایران به عنوان اصلی ترین کشور هدف سیاست های خصمانه دولت ترامپ بیشتر نشان می دهد. به این ترتیب سفر اخیر ظریف را می توان ماموریتی روی جاده ابریشم برای دفاع از منافع ایران و نیز توافق هسته ای به عنوان سند تضمینگر ثبات و امنیت در منطقه توصیف کرد.


انتهای پیام /
مرجع : ایرنا
نام شما
آدرس ايميل شما