جریان شناسی رسانه های ضد دولتی در سوریه

تنا - اختصاصی
از نیمه دوم سال 2011 متاثر از بحران سوریه گونه ای از رسانه به نام رسانه های جایگزین در مقابل رسانه های دولتی سوریه شکل گرفت .
تاریخ انتشار : يکشنبه ۱۳ خرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۱:۵۳
کد مطلب: 334845
 
جریان شناسی رسانه های ضد دولتی در سوریه
رسانه های جایگزین در واقع اشاره به فعالیت رسانه ای گروه های معارض ، مسلح ، تروریستی و ضد بشار اسد دارد که در این دوره زمانی آغاز و تا امروزادامه داشته است.
 
-  نکته جالب اینکه در مرحله نخست تلاش بیشتر این فعالیتها متمرکز بر روی ایجاد رادیو اف – ام و در درجه دوم اینترنت بوده است .
 
-  هم اکنون عمده محتوای آنها در sound cloud  و یوتیوب  قرار  گرفته و قابل بازیابی است.
 
-   بررسی های اولیه نشان میدهد از سال 2011 تا 2018 حدود 46 رادیو غیر دولتی متأثر از شرایط بحرانی و هرج و مرج بوجود آمده در سوریه تأسیس و ایجاد شدند.
 
-  ارزیابی فعالیت این رادیو ها و تاسیس و انحلال آنها البته یافته های قابل تأملی را در اختیار قرار میدهد که نباید آنها را نادیده گرفت .
 
-  رسانه های جایگزین در سوریه در ابتدا به صورت خود جوش در دمشق ، حلب و ادلب توسط افرادی که معمولاً سابقه رسانه ای خاص و حرفه ای نداشتند بوجود آمدند.
 
رادیو وطن ، نخستین آنها است که در دمشق راه اندازی شد.
 
-در سالهای 2012 تا 2013  این رقم به 16 ایستگاه رادیویی افزایش یافت . آن هم در مناطقی که کاملاً خارج از کنترل دولت مرکزی قرار داشت.
 
به این اعتبار میتوان گفت نیروهای مخالف بشار اسد در این حوزه یک دوره طلایی فعالیت رسانه ای داشتند که در نیمه دوم 2013 رو به کاهش گذاشت.
 
-  به نظر میرسد در اواخر سال 2015 ، حمایت های مالی از این شبکه ها بسیار کاهش داشته است .این موضوع را می توان در راستای تغییر سیاستهای آمریکا در سوریه و نیز نتایج غیر قابل انتظار در عرصه میدانی تحلیل کرد.
 
-  همزمان در همین سال فعالیت ایستگاههای رادیویی در منطقه کردی افزایش یافت .
 
-  در واقع میتوان اینگونه تحلیل کرد که بطور کلی حمایت از فعالیتهای غیر نظامی کاهش معناداری را نشان می دهد.
 
-  نقشه پراکندگی رسانه های جایگزین در اواسط 2018 نشان میدهد که بیشتر آنها در مناطق مستقل کردی و ادلب قرار گرفته اند .
 
-   همچنین 10 ایستگاه رادیویی – اینترنتی نیز وجود دارد که در ترکیه مستقر بوده و از این طریق حمایت میشوند.
 
 
-  بررسی ها نشان می دهددر سال 2017 تمرکز و حمایت رسانه ای آمریکا و اتحادیه اروپا از رسانه های ضد دولتی بر روی مناطق کردی بوده است . این را بخوبی میتوان از فعالیت 17 ایستگاه رادیویی که در این منطقه مجتمع شده اند دریافت.
 
-  آمریکا مهم ترین و بزرگترین سرمایه گذار و حمایت کننده بر روی سازمان های غیر دولتی در منطقه شامات محسوب میشود . اتحادیه اروپا در این زمینه در رتبه بعدی قرار دارد و متعهد به سیاستها و روندهای آمریکا در سوریه میباشد.
 
-  ایستگاه های رادیویی از طرف سازمان های غیر دولتی بین الملل حمایت می شدند.
 
•  سازمان هایی مانند آژانس همکاری اطلاعات فرانسه (cfi) سازمان کار آفرینی بین المللی آمریکایی سازمان حمایت از رسانه های بین المللی دانمارک (ims) و مطبوعات آزاد هلندی( fpu).
 
•  کشورها و مؤسسات حمایت کننده ، پشتیبانی های مختلفی برای آنها ایجاد کرده بودند . از یک سو تأمین منابع مالی ، فنی بوده و از دیگر سو ارائه آموزش های رسانه ای در کشورهای همسایه بوده است .
 
-  تا اواسط سال 2018 ، 47 ایستگاه رادیویی شناسایی شده اند که یک سوم آنها دیگرفعالیت ندارند.سهم نیروهای دموکراتیک سوریه و داعش بیشتراز بقیه است.
 
-   درابتدا گرایش به این ایستگاه های رادیویی را می توان بسیارزیاد ارزیابی نمود . از دلایل آنها می توان به در دسترس بودن آنها در اتومبیل ، رادیو های باطری دار ( بدلیل قطع برق ) و اختلال در  تلفن های هوشمند دانست.
•  همچنین با توجه به شرایط بحرانی بوجود آمده در سوریه ، این ایستگاه ها پس از یک دوره طولانی انحصار رسانه ای در سایه حزب بعث سوریه ، سخنان و نگاهی متفاوت از گفتمان رسمی رسانه های دولتی حاکم را در معرض افکار عمومی قرار می دادند .
 
-  راه اندازی این ایستگاه ها البته با منافع فردی نیز ترکیب شده است . افرادی که این ایستگاه ها را راه اندازی نمودند ، در نسبت با حمایت کنندگان اروپایی توانستند در جلسات کنگره و پارلمانی اروپا حضور یابند و با چهره های سیاسی سطح بالا در اروپا و آمریکا مرتبط شوند .
 
برخی از این طریق توانستند امکان پناهندگی در اروپا را بدست آورند.
 
در اواخر سال 2013  اقبال به سوی رادیوها کاهش محسوسی داشته است . از دلایل آن می توان به :
 
1-  بهتر شدن وضعیت توزیع برق به گونه ای که مردم جذب شبکه های ماهواره ای شدند.
2-  بهبود پوشش اینترنت و دسترسی مخاطبان شبکه های اجتماعی و ماهواره ای از این طریق.
3-  ضعف حرفه ای و دانش تجربی دست اندرکاران آنها که نتوانستند فعالیتهای شان را نهادینه کرده  و در گردونه رقابت در دسترس مخاطب باشند .
 
-  این رادیوها معمولاً از یک بخش خبری ، یک بخش مباحث اید ئولوژِیک و اعتقادی و یک بخش سرودهای حماسی تشکیل میشدند. در بازشنوایی چند رادیو توسط نگارنده ، معمولاً توجه به مسائل زنان و کودکان برجسته تر از دیگر مسائل بوده است . در واقع مسائل سیاسی و فعالیتهای نظامی با چنین بسته بندی ارائه میشوند


به قلم: دکتر سعید غفاری رئیس دفتر صدا و سیما در بیروت
Share/Save/Bookmark