معرفی کتاب «​فقها و حکومت؛ پژوهشی در تاریخ فقه سیاسی شیعه»

نویسنده: دکتر محمدجعفری هرندی
کتاب «فقها و حکومت؛ پژوهشی در تاریخ فقه سیاسی شیعه» تألیف محمد جعفری هرندی است که در سال 1378 از سوی انتشارات روزنه به چاپ رسیده است. این کتاب از جمله نخستین آثاری است که با نگرشی همه جانبه، موضوع «فقه سیاسی» را مورد توجه قرار داده است.
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۹ خرداد ۱۳۹۷ ساعت ۲۲:۲۸
کد مطلب: 334221
 
کتاب «فقها و حکومت» تألیف محمد جعفری هرندی است که در سال 1378 از سوی انتشارات روزنه به چاپ رسیده است. این کتاب در سال 1396 به چاپ سوم رسیده است.

کتاب «فقها و حکومت: پژوهشی در تاریخ فقه سیاسی شیعه»، به تالیف محمد جعفری هرندی، به چگونگى تحوّل فقه و به‌وجود آمدن مذاهب و روش‌هاى متفاوت پرداخته است؛ که به دلیل آن‌که روش‌هاى متفاوت فقهى تأثیر به‌سزایى در چگونگى احکام فقهى مربوط به حکومت داشته و دارد لازم است در حدّى مورد توجّه قرار گیرد. نویسنده دربارۀ انگیزش نگارش کتاب می­ نویسد:

«اشتیاق دانش پژوهان به دانش اندوزی و رونق سیاست از یک‌سو و کسادی فقاهت و یافت نشدن کسی که حوصله آمیختن فقه را به سیاست در کلاس درس داشته باشد از سوی دیگر قرعه فال را به نام نویسنده زد تا با لباس عاریت از فقه به بازار سیاست درآید».

گرچه نظر نویسنده در آن زمان درست می ­نماید، اما امروزه، پژوهشگران برجسته ­ای وجود دارند که دغدغۀ آنان «درآمیختن فقه به سیاست» است که نمونۀ بارز آن کتاب­ دو جلدی فقه و سیاست در ایران معاصر دکتر فیرحی است. با این حال، کتاب «فقها و حکومت» که پژوهشی در تاریخ فقه سیاسی شیعه است، از جمله نخستین آثاری است که با نگرشی همه جانبه، موضوع «فقه سیاسی» را مورد توجه قرار داده است. نویسنده برای این منظور به بررسی امور زیر پرداخته است:

1- مبانی تفکر سیاسی در قرآن (بررسی آیات مربوط به مبانی اندیشه های سیاسی)،
2- ابعاد سیاسی سیره معصومین (ع)،
3- اصل ومبانی نظریات و آراء سیاسی فقهای اسلام،
4- نظام سیاسی و دولت در اسلام،
5- طرح رهبری در نظام امامت و ولایت فقیه،
6- اصول و مبانی دیپلماسی اسلام،
7- اصول و مبانی سیاست خارجی اسلام،
8- حقوق اقلیت های دینی و سیاسی در دولت اسلامی،
9- تئوری سیاسی وحدت جامعه بشری در اسلام،
10- پیمان های سیاسی چند جانبه در اسلام.

به نظر می رسد مباحث اصلی کتاب را می‌توان تحت عناوین چهارگانه زیر خلاصه کرد:

۱- مبنای مسئولیت حکومت و دولت در اسلام؛
 2- وظایف حکومت اسلامی در امور عمومی؛
3- وظایف حکومت اسلامی در برخورد با امور خارجی؛
۴- موقعیت حکومت در امور خصوصی مردم.

چون رخدادها و عوامل اجتماعی و جغرافیایی و روحیات مردم در تشریح احکام و آراء فقها اثر قابل توجه داشته، نویسنده عناوین چهارگانه فوق را در ۵ مقطع زمانی، که ۵ فصل کتاب را تشکیل می  دهد به بحث گذاشته است. فصول پنج­گانه کتاب به ترتیب زیر است:

فصل اول: دوره حضور پیامبر اسلام و نزول وحی؛
فصل دوم: دوره صحابه تا انقراض حکومت امویان؛
فصل سوم: دورۀ حکومت عباسیان تا انقراض حکومت به دست مغولان؛
فصل چهارم: دورۀ حکومت مغولان تا تشکیل دولت ها در سرزمین­های اسلامی به شیوۀ اروپایی؛
فصل پنجم: دورۀ تشکیل دولت در سرزمین­های اسلامی به شیوۀ اروپاییان تا زمان حاضر؛

مشخصات کتاب:
جعفری هرندی، محمد (1378)، ​فقها و حکومت؛ پژوهشی در تاریخ فقه سیاسی شیعه، تهران: انتشارات روزنه.

 
Share/Save/Bookmark