معرفی مقاله «اخوان ­المسلمین و جنبش اسلامی ایران»

نویسنده: سید هادی خسروشاهی
سید هادی خسروشاهی که از مهم­ ترین شخصیت های ایرانی مرتبط با اخوان ­المسلمین بوده و بسیاری از کتاب­ های رهبران اخوان را به فارسی ترجمه کرده است، به بررسی آغاز آشنایی جنبش اسلامی ایران با افکار و شخصیت­ های اخوان ­المسلمین می­ پردازد
تاریخ انتشار : جمعه ۴ اسفند ۱۳۹۶ ساعت ۲۲:۴۴
کد مطلب: 311172
 
نویسندۀ مقاله که از مهم­ ترین شخصیت های ایرانی مرتبط با اخوان ­المسلمین بوده و بسیاری از کتاب­ های رهبران اخوان را به فارسی ترجمه کرده است، به بررسی آغاز آشنایی جنبش اسلامی ایران با افکار و شخصیت­ های اخوان ­المسلمین می­ پردازد و آغاز آشنایی با اخوان به مفهوم سیاسی را زمانی می­ داند که آیت ­الله کاشانی به مکه مشرف شدند و در آن­جا به حسن البنا، مؤسس اخوان دیدار داشتند. وی در این مقاله تلاش می کند تا به سؤال زیر پاسخ دهد:

آیا «فدائیان اسلام و آیت ­الله کاشانی غیر از ارتباط شخصی یا سازمانی که با اخوان داشتند تا چه اندازه از آرا و اندیشه­ های آنان تأثیر پذیرفتند؟».

خسروشاهی، که مسؤلیت دفتر حفاظت منافع ایران را در مصر عهده­ دار بود و با مرشدهای عام اخوان نظیر تلمسانی در ارتباط بود، به تجربۀ خود و همکاران انقلابی­اش در ترجمۀ کتب رهبران اخوان اشاره می­ کند و همین­ طور به فشارها و محدودیتی که در این زمینه از سوی روحانیون محافظه ­کار اعمال می­ شد، نیز مطالب مفیدی را آورده است. او به موضوع تأثیر اخوان بر نواب صفوی می­ پردازد و می ­گوید: «این­که در خارج خیال می­ کنند اخوان در ایران و شهید نواب تأثیر گذاشته، درست نیست. آقای نواب نجف که بوده اصلاً اخوان را نمی­ شناخته که چه کسانی بودند، هستند یا نیستند». البته سخن خسروشاهی در این باره قابل تأمل است؛ چرا که او طوری سخن می ­گوید که نواب بعدها نیز تأثیری از اخوان نپذیرفته؛ در حالی که اسناد و تحقیقات دیگری وجود دارند که نتیجه ­اش دال بر این رابطه و تأثیر و تأثر است.

درباره سید هادی خسروشاهی و تلاش های تقریبی او
سید هادی خسروشاهی از سرشناس ­ترین چهره ­های حوزوی و نیروهای انقلابی در دوره معاصر است که با انجام فعالیت­ های فرهنگی متعدد از جمله، انتشار ده­ ها کتاب و مقاله و شركت در كنفرانس ‏ها و كنگره‏ هاى اسلامى در اروپا و جهان اسلام، به عنوان نماینده حوزه علمیه قم و یا نماینده امام خمینى، خصوصاً حضور متوالی او در کنفرانس «ملتقی الفکر الاسلامی» در الجزایر به همراه امام موسی صدر و مباحث علمی و تقریبی ­اش با برخی از اندیشمندان اهل سنت از جمله، شیخ محمد بیصار رئیس دانشگاه الازهر و شیخ محمد ابو زهره و شیخ محمد غزالی بیانگر اهتمام او به موضوع تقریب است. بر اساس مكاتباتش با شیخ محمدتقى قمى، مؤسس دارالتقریب قاهره، وی یکی از بارزترین پیشگامان حركت اصلاحى در مسئله تقریب بین مذاهب اسلامى، به ‏شمار مى ‏رود. و همین عامل باعث پیوند او با اغلب حركت ‏هاى اسلامى معاصر و رهبران آن­ ها در سراسر جهان اسلام، شده است.با توجه به مقالات و کتاب­ های خسرو شاهی می ­توان چنین نتیجه گرفت که وی یکی از مؤثرترین دانش ­آموختگان حوزه علمیه قم است که پس از فترت ایجاد شده در روابط دارالتقریب مصر با حوزه علمیه پس از انقلاب اسلامی، تلاش گسترده ­ای را به منظور ایجاد روابط دوباره با آن مرکز آغاز کرد. و با حضور چندین ساله در کشور مصر و معرفی دارالتقریب و مؤسسان آن و انجام گفتگوهای علمی در غالب میزگرد با برخی از دانشمندان اهل تسنن راه تعاملات فرهنگی و مذهبی را در مسیر تقریب مذاهب هموار نمود.


مشخصات مقاله:
 خسروشاهی، سید هادی (1381)، معرفی مقاله «اخوان ­المسلمین و جنبش اسلامی ایران»، مجلۀ علوم سیاسی، ش 18، ص ص  340-329.

این مقاله، گفت و گویی است که در مرکز بررسی­های اسلامی (قم) اقای محمد باوی با حجت الاسلام والمسلمین سید هادی خسرو شاهی انجام داده است.



 
Share/Save/Bookmark